શું તમે શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ ( Shabd Samuh mate ek Shabd ) વિશે શીખવા અથવા અભ્યાસ કરવા ઇચ્છો છો? તો તમે યોગ્ય જગ્યાએ આવ્યા છો!
શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ વિષયમાં અનેક શબ્દોના સમૂહ માટે એક યોગ્ય અને સંક્ષિપ્ત શબ્દ શોધવાનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતી વ્યાકરણમાં આ વિષય ભાષા પ્રયોગને સરળ, અસરકારક અને સંક્ષિપ્ત બનાવવામાં ખૂબ મહત્વનો છે. આવા એક શબ્દોનો યોગ્ય ઉપયોગ લેખન અને વક્તૃત્વ બંનેમાં ભાષાની સુંદરતા વધારવામાં મદદ કરે છે. આ લેખમાં અમે Shabd Samuh mate ek Shabdને સરળ, સ્પષ્ટ અને વિદ્યાર્થીઓને સમજાય તેવી ભાષામાં રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જેથી તેઓ પરીક્ષા તેમજ દૈનિક જીવનમાં તેનો યોગ્ય ઉપયોગ કરી શકે.
આ Shabd Samuh mate ek Shabd ઉપરાંત, તમે અહીં ગુજરાતી કહેવત, ગુજરાતી તળપદા શબ્દો, ગુજરાતી સુવિચાર શાળા માટે અને વાઘ બારસ નું મહત્વ પણ વાંચી શકો છો.
શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ | Shabd Samuh mate ek Shabd
શબ્દસમૂહ એટલે શું?
શબ્દસમૂહ એટલે બે કે તેથી વધુ શબ્દોનો એવો સમૂહ, જે મળીને એક ચોક્કસ અર્થ વ્યક્ત કરે છે. શબ્દસમૂહમાં આવેલા દરેક શબ્દનો પોતાનો અલગ અર્થ હોઈ શકે છે, પરંતુ એકસાથે જોડાય ત્યારે તે એક સંયુક્ત અર્થ આપે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો,
→ અનેક શબ્દો મળીને એક વિચાર અથવા અર્થ વ્યક્ત કરે તેને શબ્દસમૂહ કહેવાય.
ઉદાહરણ:
- રોજ રોજ આવતો મહેમાન → નિત્યમેહેમાન
- જેને ક્યારેય મરણ નથી → અમર
- જે સત્ય બોલે છે → સત્યવાદી
- જેને વાંચવાનો ખૂબ શોખ હોય → વાંચનપ્રેમી
શબ્દસમૂહ ના પ્રકાર ?
નામરૂપ શબ્દસમૂહ
→ જેમાં મુખ્ય શબ્દ નામ (વ્યક્તિ, વસ્તુ, સ્થળ વગેરે) હોય છે.
વિશેષણરૂપ શબ્દસમૂહ
→ જે નામની ખાસિયત અથવા ગુણ દર્શાવે છે.
ક્રિયારૂપ શબ્દસમૂહ
→ જેમાં મુખ્ય શબ્દ ક્રિયા હોય અને કાર્ય દર્શાવે છે.
ક્રિયાવિશેષણરૂપ શબ્દસમૂહ
→ જે ક્રિયાની રીત, સમય, સ્થળ અથવા પ્રમાણ બતાવે છે.
સંબંધી શબ્દસમૂહ
→ જે કોઈ વસ્તુ, વ્યક્તિ અથવા સ્થળ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે.
શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ
- ‘હું ઊતરતો છું’ એવો મનોભાવ : લઘુતાગ્રંથિ
- ‘હું ચડિયાતો છું’ એવો મનોભાવ : ગુરુતાગ્રંથિ
- ‘હું બ્રહ્મ છું’ એમ જાણવું તે : અપરોક્ષજ્ઞાન
- અંગત વેર વાળવા લોકો પર કરાતી જબરદસ્તી : જુલમ
- અંગૂઠા પાસેની પહેલી આંગળી : તર્જની
- અંજન વિનાનું : નિરંજન
- અંદર ઊતરવાના પગથિયાંવાળો કૂવો : વાવ
- અંધકારમય જગત : અંધકારલોક
- અગાઉ જન્મેલો, મોટો ભાઈ : અગ્રજ
- અગાઉ ન જોયું, જાણ્યું હોય એવું : અપૂર્વ
- અગાઉથી ભવિષ્યનો વિચાર કરી શકનારી બુદ્ધિ : અનાગતબુદ્ધિ
- અગ્નિની આંચ : અગનઝાળ
- અગ્નિની જવાળાઓનો સમૂહ : જ્વાલાવલી
- અઘરું કામ કરવાની જવાબદારી : બીડું
- અતિ મુશ્કેલ કે મોટું કામ : દુષ્કર
- અદ્ભુત વસ્તુઓનું સંગ્રહસ્થાન : અજાયબઘર
- અધ્યયનમાં પાર ઊતરેલું : પારંગત
- અનિયમિત મુદતે બહાર પડતો પત્ર : અનિયતકાલિક
- અપેક્ષિત ન હોય તેવી વાત : ગતકડું
- અમર કરે છે એવું માનવામાં આવતો એક દૈવી રસ : અમૃત
- અમર્યાદિત ખર્ચ કરનાર : અમિતવ્યયી
- અમૃત જેવી મીઠી નજર : અમીદૃષ્ટિ
- અર્થને પ્રગટ કરનારું : અર્થઘોતક
- અલગ-અલગ હોવું તે : પાર્થક્ય
- અવાજની સૃષ્ટિ : ધ્વન્યાલોક
- અવિવિધ કે હદ બહારનું : નિરવધિ
- અશક્ત કે ઘરડા ઢોરને રાખવાનું ધર્માદા સ્થાન : પાંજરાપોળ
- આ લોકમાં મળે નહિ તેવું : અલૌકિક
- આંખ આગળ ખડું થઈ જાય તેવું : આબેહૂબ
- આંખ સાથે આંખ મળી થતી પ્રીતિ : તારામૈત્રક
- આંખથી સાંભળનાર : ચક્ષુઃશ્રવા
- આંખમાં આંજવાની મેશ : કાજળ
- આકાશ અને ધરતી : ઘાવાપૃથિવી
- આકાશમાં ઝબૂકતી વીજળી : અચિરપ્રભા
- આખા ગામને જમાડવું તે : ગામેરું
- આગળ ધપાવનાર કે રજૂ કરનાર : પુરસ્કર્તા
- આજ્ઞા પાળનારું : અનુવર્તી
- આત્માને અનુલક્ષીને : અધ્યાત્મ
- આનંદ યા ઉત્સવનો મેળાવડો : જલસો
- આપબળથી આગળ વધનાર : આપકર્મી
- આશ્ચર્ય કે નવાઈ પામેલું : ચમત્કૃત
- આશ્રય, ઉપકાર કે ગરજને લીધે પરાધીન : ઓશિયાળું
- ઈચ્છા મુજબ ફરવું : સ્વૈરવિહાર
- ઈશ્વરના શરણે જવાનો ભાવ : પ્રપત્તિભાવ
- ઈશ્વરમાં ન માનનાર : નાસ્તિક
- ઇહા-આશા કે ઇચ્છા વગરનું : નિરીહ
- ઉદારદિલ રાખવું તે : અકબરદિલી
- ઉદ્દેશ વિનાનું : નિરુદ્દેશ
- ઉપમા આપી ન શકાય તેવું : અનુપમ
- ઊંચે ચડવનારું : ઉર્ધ્વગામી
- ઊંડે સુધી જઈને સ્પર્શતું : તલસ્પર્શી
- એક જ સમયમાં થઈ ગયેલું : સમકાલીન
- એક ઠેકાણેથી બીજે ઠેકાણે ખસી શકે એવું : જંગમ
- એક પછી એક હારમાં : ઓળાઓળ
- એક રાતા રંગનો સહેજ સુગંધીદાર ભૂકો : ગુલાલ
- એક સાથે જમવા બેઠેલો આખો સમૂહ : ઘેરૈયો
- એકની એક વાત ફરીફરીને કહ્યા કરવી તે : પિષ્ટપેષણ
- એકબીજા પર આશ્રિત હોવું તે : અન્યોન્યાશ્રયદોષ
- ઓટ પછી બાર મિનિટ સુધી પાણી સ્થિર રહે છે તે : નિખાર
- કદર કરનારું : કોશિંદું
- કદી નિષ્ફળ ન જાય તેવું અમોઘ બાણ : અમોઘ
- કપાસ લોઢવાનો સંચો : ચરખો
- કમરથી ઉપરના ભાગનું ચિત્ર : અર્ધચિત્ર
- કમળ જેવા નેત્રોવાળી (સ્ત્રી) : કમલાક્ષી
- કમળ જેવું સુંદર મુખ : મુખારવિંદ
- કમળની વેલ : પુષ્કરિણી
- કમાનવાળો દરવાજો : તોરણ
- કરવા યોગ્ય કર્મોનો ભાવ : કૃતકૃત્યતા
- કરિયાણું વેચનાર વેપારી : મોદી
- કરી શકાય નહિ તેવું : અશક્ય
- કરેલા ઉપકારને જાણનાર : કૃતજ્ઞ
- કર્તવ્ય શું છે તેવો પ્રશ્ન ઊઠે તેવી દશા : કિંકર્તવ્યવિમૂઢતા
- કલંક વિનાનું : નિષ્કલંક
- કલાઈ અને સીસાની મેળવણીથી બનેલી ધાતુ : કથીર
- કલ્પનામાં આવે તેવું : કલ્પ્ય
- કલ્પી કે સમજી ન શકાય તેવું : અકલ્પ્ય
- કવિતાનાં ખૂટતાં પદ યોજવાં તે : પાદપૂર્તિ
- જે ક્યારેય મરણ પામતો નથી → અમર
- જે પોતાના દેશ માટે જીવન અર્પણ કરે → શહીદ
- જે બીજાના હિત માટે કામ કરે → પરોપકારી
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં શાંત રહે → સ્થિતપ્રજ્ઞ
- જે સત્ય અને અહિંસાનો માર્ગ અપનાવે → સત્યાગ્રહી
- જે દરેક બાબતમાં ઊંડું જ્ઞાન ધરાવે → વિદ્વાન
- જે પોતાના ધર્મનું કડક પાલન કરે → ધર્મનિષ્ઠ
- જે મુશ્કેલીમાં પણ હિંમત ન હારે → ધીરવીર
- જે સમયનું સંપૂર્ણ પાલન કરે → સમયપાલક
- જે હંમેશા સારા વિચારો રાખે → સદ્વિચારી
- જે પોતાના વચન પરથી ક્યારેય પાછો ન ફરે → વચનબદ્ધ
- જે હંમેશાં બીજાની મદદ માટે તૈયાર રહે → સહાયભાવી
- જે લાલચ અને સ્વાર્થથી દૂર રહે → નિઃસ્વાર્થ
- જે કળા અને સંગીતમાં રસ ધરાવે → કલાપ્રેમી
- જે જ્ઞાન મેળવવા હંમેશાં ઉત્સુક રહે → જિજ્ઞાસુ
- જે કોઈથી ડરતો નથી → નિર્ભય
- જે ગુસ્સા પર કાબૂ રાખી શકે → ક્ષમાશીલ
- જે દરેક વ્યક્તિ સાથે પ્રેમથી વર્તે → પ્રેમાળ
- જે સમાજના કલ્યાણ માટે કાર્ય કરે → સમાજસેવક
- જે પોતાને જ ઓળખી અને સમજણ ધરાવે → આત્મજ્ઞાની
- જે હંમેશા સત્યનો સાથ આપે → સત્યનિષ્ઠ
- જે ખૂબ મહેનત કરીને સફળતા મેળવે → પરિશ્રમી
- જે પોતાના માતા-પિતાનો આદર કરે → આદરશીલ
- જે ક્યારેય ખોટું કામ ન કરે → સદાચારિ
- જે બધા ધર્મોનો સન્માન કરે → સર્વધર્મસમભાવવાળો
- જે પ્રકૃતિને પ્રેમ કરે અને તેનું રક્ષણ કરે → પર્યાવરણપ્રેમી
- જે વિજ્ઞાન અને શોધખોળમાં રસ રાખે → વિજ્ઞાનપ્રેમી
- જે કાયદાનું પાલન કરનાર નાગરિક હોય → કાયદાપાલક
- જે હંમેશા ખુશમિજાજ અને હસમુખો રહે → હસમુખ
- જે આખી દુનિયાને એક પરિવાર સમજે → વસુધૈવકુટુંબકમ્ માનનાર
- જે પોતાના જીવનમાં સદાય સચ્ચાઈ અને ઈમાનદારી રાખે → સત્યનિષ્ઠ
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં ધીરજ અને શાંતિ જાળવે → સ્થિરચિત્ત
- જે બીજાના હિત માટે પોતાનું બધું ત્યાગી દે → ત્યાગમૂર્તિ
- જે હંમેશા પોતાના ધ્યેય પર અડગ રહે → દૃઢનિશ્ચયી
- જે દરેક બાબતમાં ઊંડું વિચાર કરે → વિચારક
- જે બીજાના દુઃખને સમજીને મદદ કરે → કરુણાસાગર
- જે હંમેશા સારા માર્ગ પર ચાલે → સદાચારી
- જે પોતાના કામમાં સંપૂર્ણ નિષ્ણાત હોય → પારંગત
- જે દરેક વ્યક્તિ સાથે સમાન વર્તન કરે → સમદૃષ્ટિ
- જે હંમેશા સકારાત્મક વિચાર કરે → સકારાત્મકચિંતક
- જે પોતાના જીવનમાં નિયમ અને શિસ્ત રાખે → શિસ્તનિષ્ઠ
- જે હંમેશા જ્ઞાન મેળવવા ઉત્સુક રહે → જિજ્ઞાસુ
- જે બીજાને પ્રેરણા આપવાનું કામ કરે → પ્રેરણાસ્ત્રોત
- જે પોતાની ભૂલો પરથી શીખે → અનુભવી
- જે હંમેશા સત્ય માટે લડે → સત્યસેનાની
- જે કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં ડરતો નથી → નિર્ભય
- જે દરેક કાર્ય ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક કરે → સચેત
- જે પોતાના કામમાં એકાગ્રતા રાખે → એકાગ્રચિત્ત
- જે બીજાના ગુણોને સ્વીકારી શકે → ગુણગ્રાહી
- જે હંમેશા મીઠા શબ્દોમાં વાત કરે → મૃદુભાષી
- જે પોતાના દેશ અને સંસ્કૃતિને પ્રેમ કરે → દેશપ્રેમી
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં સંતુલન જાળવે → સંતુલિતચિત્ત
- જે પોતાના ધર્મ અને મૂલ્યોનું પાલન કરે → ધર્મપરાયણ
- જે હંમેશા બીજાની ભલાઈ વિચારે → હિતેચ્છુ
- જે પોતાની મહેનતથી જીવન જીવતો હોય → સ્વાવલંબી
- જે બીજાના કામમાં અડચણ ઉભી કરે → અડંગાખોર
- જે હંમેશા આગળ વધવાનો પ્રયત્ન કરે → પ્રગતિશીલ
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં આશાવાદી રહે → આશાવાદી
- જે પોતાના સ્વાર્થ માટે બધું કરે → સ્વાર્થપ્રધાન
- જે સમગ્ર માનવજાતને એક સમાન માને → વિશ્વમાનવ
- જે હંમેશા સત્ય અને ન્યાયનો સાથ આપે → ધર્મનિષ્ઠ
- જે પોતાના કાર્યમાં સંપૂર્ણ લગન અને શ્રદ્ધા રાખે → સમર્પિત
- જે બીજાને હંમેશા સારા માર્ગે દોરી જાય → માર્ગદર્શક
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં હિંમતપૂર્વક આગળ વધે → સાહસિક
- જે પોતાના ગુસ્સાને નિયંત્રણમાં રાખી શકે → સંયમી
- જે હંમેશા બીજાને પ્રોત્સાહિત કરે → પ્રોત્સાહક
- જે દરેક બાબતમાં ઉત્સાહ સાથે જોડાય → ઉત્સાહી
- જે બીજાની વાત ધ્યાનથી સાંભળે → શ્રોતૃત્વશીલ
- જે હંમેશા સારો વિચાર ફેલાવે → સદ્વિચારક
- જે પોતાની ફરજને પ્રથમ સ્થાન આપે → કર્તવ્યપરાયણ
- જે હંમેશા સત્ય બોલવાનું પસંદ કરે → સત્યપ્રિય
- જે દરેક કામમાં ચાતુર્ય અને બુદ્ધિ બતાવે → ચતુર
- જે બીજાની મદદમાં આનંદ અનુભવે → ઉદારચિત્ત
- જે હંમેશા નવીન વિચાર રજૂ કરે → નવોચારી
- જે પોતાના જીવનમાં ઉચ્ચ આદર્શો અપનાવે → આદર્શવાદી
- કળા કરેલી હોય એવો મોર : કળાયલ
- કળીવાળો એક પ્રકારનો ઝભ્ભો : કમીઝ
- કાગળનો નાનો ટુકડો : પતાકડું
- કાતરિયા જેવું હથિયાર જે ફેંકાયા પછી પાછું આવે છે : બૂમરેંગ
- કામકાજના કાગળિયાં, ચોપડા વગેરેનો સંગ્રહ : દફતર
- કારભાર દરમ્યાનનો સમય : કારકિર્દી
- કાર્યમાં પરોવાયેલું : પ્રવૃત્ત
- કાળાં વાદળાંનો સમૂહ : કાલિકા
- કિંમત ન કરી શકાય તેવું : અમૂલ્ય
- કિંમત વધારો થવો તે : અધિમૂલ્ય
- કિલ્લાની આસપાસ રક્ષણ માટે કરાતી પાણીની ખાઈ : પરિખા
- કુરાનના વાક્યો : આયાત
- કૂવામાંનો દેડકો (ખૂબ સંકુચિત દૃષ્ટિવાળો આદમી) : કૂપમંડૂક
- કોઈ એક ધર્મનો ફાંટો અથવા પંથ : સંપ્રદાય
- કોઈ જગ્યાએ અટક્યા વગરની મજલ : દડમજલ
- કોઈ પ્રકારના બદલાની અપેક્ષા વગરનું : નિરપેક્ષ
- કોઈ વર્તન કે કાર્ય માટેનો અખત્યાર કે અધિકાર : અધિપત્ર
- કોઈ વસ્તુનું મૂળ અસલ કે વાસ્તવિક રૂપ : તત્ત્વ
- કોઈની સાથે સરખાવી શકાય નહિ તેવું : અનુપમ
- કોઈને પહોંચાડવા માટે સોંપાયેલી વસ્તુ : સંપેતરું
- કોઈપણ પ્રકારના કોશમાં આવતો મુદ્દો : અધિકરણ
- કોટની કોરણ ઉપરનું ચણતર : કાંગરો
- કોશમાં નિરૂપિત વિષયનોંધ : અધિકરણ
- ખજૂરીનાં પાંદડાંની ગૂંથેલી ઝોળી : જંબીલ
- ખડખડાટ હસવું તે : મુક્તહાસ્ય
- ખાધા બાદ પાછળ જે ખાવાનું વધે તે : અકરાંત
- ખાલી દેખાવ કે ગણવા પૂરતું અવેજી : ડમી
- ખુદાને માનનાર : ખુદાપરસ્ત
- ખુલ્લા શુદ્ધ દિલનું : નિખાલસ
Shabd Samuh mate ek Shabd
- ખૂટે નહિ તેવું : અખૂટ
- ખૂબ ખાનારું : અકરાંતિયું
- ખેડવા માટે અમુક શરતે ઢોર ભાડે રાખવું તે : કંધોડું
- ખેતરમાં પંખી ઉડાડવા માટે કરેલો માળો : ચાડિયો
- ગણનામાં ન લેવા જેવું : નગણ્ય
- ગણી શકાય નહિ : અગણિત
- ગદ્ય અને પદ્ય બન્નેવાળી સાહિત્યકૃતિ : ચંપૂ
- ગરીબ લોકોને હંમેશા અન્ન વગેરે આપવું તે : સદાવ્રત
- ગાડાના માલ માટે કરાતી પાંજરા જેવી રચના : ઝોક
- ગાડાનો રસ્તો : ગાડાવાટ
- ગામનો બહારવટિયો : ગામોટ
- ગામમાં સહુને બેસવાની જાહેર જગા : ચોરો
- ગાય કે ઘેટાંબકરાંનો વાડો : ગોખર
- ગાયનું દાન કરવું તે : ગોદાન
- ગાયોનું ટોળું : ગોકુળ
- ગાયોમાં ઊછરેલો ગધેડો : ગર્દભગોકુળ
- ગુંજન થઈ શકે એવું હોવું તે : ગુંજયત્વ
- ગુજરાન માટે મળતી વાર્ષિક રકમ : વર્ષાસન
- ગુપ્ત રાખવા યોગ્ય : ગોપનીય
- ગોદડાં વગેરે મૂકવાનો ઘોડો : ડામચિયો
- ગોળા-પથરા ફેંકવાનું જોતર જેવું સાધન : ગોફણ
- ગ્રહણ કરવા યોગ્ય : ગ્રાહ્ય
- ઘડપણ વિનાનું : નિર્જર
- ઘણા કાળથી ચાલતો આવેલો રિવાજ : પરંપરા
- ઘણા લોકો જોવા મળે એવો ખેલ કે રમત : તમાશો
- ઘણો પોકાર કરવા છતાં કોઈ ન સાંભળે તેવું : અરણ્યરુદન
- ઘરની બાજુની દીવાલ : કરો
- ઘરનો સરસામાન : અસબાબ
- ઘસડાઈ આવીને ઠરેલો કાદવ : ચગું
- ઘાસ ઉગાડવા રાખેલી જમીન : બીડ
- ઘોડા કે બળદને અપાતો સૂકો દાણો : ચંદી
- ઘોડાના દાબડાનો અવાજ : પડઘી
- ઘોડાની જેમ એકદમ ધસી આવતું મોટું પૂર : ઘોડાપૂર
- ચંદ્રની સોળ કળાઓમાંની એક કળા : અમૃતા
- ચણોઠી જેટલા વજનનું : રતીભાર
- ચતુર, સુંદર અને ગુણવાન સ્ત્રી : ચિત્રિણી
- ચમકની છાટવાળો આરસ પથ્થર : સંગેમરમર
- ચર અને અચર વસ્તુ : ચરાચર
- ચર્ચાવિચારણાને અંતે મેળવેલો નિર્ણય : અધિકરણ
- ચાર હાથવાળા વિષ્ણુ : ચતુર્ભુજ
- ચાલવાનો અવાજ : પગરવ
- ચિંતા વગરનું : નિશ્ચિંત
- ચિત્રની પાછળની ભૂમિકા : પશ્ચાદ્ભૂમિ
- ચીરેલા લાકડાનો કકડો : ચિતાળ
- ચૌદ પાતાળમાંનું પાંચમું પાતાળ : રસાતલ
- છજા ઉપરની નાની અગાસી : છાજલી
- છાપરા ઉપરની નળિયાની ઓળ : કાવું
- છાપાંને ખબર મોકલનાર : ખબરપત્રી
- જન્મ આપનારી : જનયિત્રી
- જન્મથી જ પૈસાદાર : ગર્ભશ્રીમંત
- જમાઉધારનું તારણ : તારીજ
- જમીનની અંદર ગયેલો દરિયાનો ફાંટો : અખાત
- જરૂર પૂરતું ખાનારું : મિતાહારી
- જાણી ન શકાય તેવું : અજ્ઞેય
- જાણે અજાણે થયેલા દોષની ક્ષમા માગવી તે : ખમતખામણું
- જાતે રાંધીને ખાવું તે : સ્વયંપાક
- જાતે સેવા આપનાર : સ્વયંસેવક
- જીત સૂચવનારું ગીત : જયગીત
- જીતી ન શકાય તેવું : અજેય
- જીર્ણ થયેલાને સમારાવવું તે : જીર્ણોદ્ધાર
- જીવ જન્મતો કે મરતો નથી એવો મત : અજાતવાદ
- જીવતું રાખી રહેલું : જીવાતુભૂત
- જીવન ચલાવવા માટેની કમાણી કે એ માટેનું સાધન : આજીવિકા
- જીવાત્મા-પરમાત્મા એક જ છે એવો વાદ : અદ્વૈતવાદ
- જૂઠો-ઢોંગી પંડિત બની બેઠેલો : જ્ઞાનખળ
- જૂની પ્રણાલિકાનું આચરણ તેમજ સમર્થન કરનાર : સંપ્રદાયવાદી
- જે ખાડામાં ટેકવાથી બારણું ફરે છે તે : ચણિયારું
- જેના ઉપરથી નકલ કરવાની હોય તે મૂળ પ્રત કે વસ્તુ : નમૂનો
- જેના મૂળિયાં ઉપરની બાજુ જતાં હોય તેવું : ઊર્ધ્વમૂલ
- જેની આરપાર જોઈ શકાય એવું : પારદર્શક
- જેની આરપાર જોઈ ન શકાય તેવું : અપારદર્શક
- જેની આશા ન હોય તેવું : અપ્રત્યાશિત
- જેની ઉપેક્ષા ન કરવી ઘટે કે ન કરાય તેવું : અનુપેક્ષ્ય
- જેની કોઈ સીમા નથી તે : અસીમ
- જેની જોડ ન મળી શકે તેવું : અદ્વિતીય
- જેની ત્રણ બાજુ પાણી હોય તેવો ભૂમિભાગ : દ્વીપકલ્પ
- જેની પત્ની મૃત્યુ પામી છે તે પુરુષ : વિધુર
- જેની પ્રતિષ્ઠા જામેલી છે તેવું : લબ્ધપ્રતિષ્ઠ
- જેની બુદ્ધિ સ્થિર છે તે : સ્થિતપ્રજ્ઞ
- જેની શરૂઆત નથી તેવું : અનાદિ
- જેનું નામ લેવું પવિત્ર છે તે : પુણ્યશ્લોક
- જેનું મન બીજી બાબતમાં કે બીજા સ્થળે લાગેલું છે તે : અન્યમનસ્ક
- જેનું મૂલ્ય આંકી ન શકાય તેવું : અણમોલ
- જેને શત્રુ નથી તેવું : અજાતશત્રુ
- જેને સીમા નથી તે : અસીમ
- જેનો નાશ ન થાય તેવું : અવિનાશી
- જેમનું તેમ : અકબંધ
- જેમાં કડીને બાંધનાર પ્રસંગ હોય તેવું : અતૂકાન્ત
- જેમાંથી વસ્તુ ખૂટે નહિ તેવું પાત્ર : અક્ષયપાત્ર
- જોશપૂર્વકની ચળવળ : ઝુંબેશ
- જ્યાં હત્યા થઈ હોય એવું અપવિત્ર સ્થળ : ગોઝારું
- ઝાકળથી શોભાયમાન : તુષારમંડિત
- ટચલી આંગળી પાસેની પહેલી આંગળી : અનામિકા
- ડાબે હાથે બાણ ફેંકી શકે તેવો : સવ્યસાચી
- ઢીંચણ સુધી પહોંચે તેવા લાંબા હાથવાળું : આજાનબાહુ
- ઢોરને ખાવા માટે એની આગળ મૂકેલો ચારો : નીરણ
- તકનો ઉપયોગ કરી સ્વાર્થ સાધનાર : તકસાધુ
- તજવીજ કરનાર : અધીક્ષક
- તત્ત્વને જાણવાની શોધવાની વૃત્તિવાળું : તત્ત્વાન્વેષી
- તત્ત્વને જાણનાર વ્યક્તિ : તત્ત્વજ્ઞ
- તપ વડે પાપ ક્ષીણ કરવું તે : નિર્જરા
- તપથી પવિત્ર થયેલું : તપઃપૂત
- તપાસ અંગેની કાર્યવાહી : અનુયોગ
- તરત ચેતી જાય તેવું : ચકોર
- તર્ક દ્વારા કોઈ વસ્તુનો નિર્ણય કરવો તે : અનુમાન
- તાગી ન શકાય તેવું : અતાગ
- તાજેતરમાં જન્મ લેનાર : નવજાત
- તારાથી પરિપૂર્ણ : તારામય
- તિથિ નક્કી કર્યા વિના આવનાર : અતિથિ
- તીર મારવામાં કુશળ : તીરંદાજ
- તેલમિશ્રિત રંગોથી દોરવામાં આવેલું ચિત્ર : તૈલચિત્ર
- તેલીબિયાંમાંથી તેલ કાઢવાનું યંત્ર : ઘાણી
- ત્રણ કલાકનો સમયગાળો : પ્રહર
- ત્રણ થાંભલાવાળું વહાણ : તરકોશી
- ત્રણ વેદનો અભ્યાસી કે જ્ઞાતા : ત્રિવેદી
- થાક લાગ્યા સિવાય : અથાક
- થોડા પગથિયા પછી આવતું પહોળું પગથિયું : પગથાર
- દરિયાની અંદર ગયેલો જમીનનો ફાંટો : ભૂશિર
- દરિયામાંથી મોતી કાઢનારો : મરજીવો
- દશ વર્ષનો ગાળો : દાયકો
- દહીં-દૂધ રાખવાનું માટીનું વાસણ : ગોરસી
- દહીં વલોવવાથી નીકળતું તત્ત્વ : ગોરસ
- દિવસનો મધ્યભાગ : મધ્યાહન
- દીકરીની દીકરી : દૌહિત્રી
- દીન-ધર્મ પર આસ્થાવાળું : દીનપરસ્ત
- દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ખાંડનું મિશ્રણ : પંચામૃત
- દેખાતું બંધ થઈ જવું તે : અદૃશ્ય
- દેખીતા અર્થથી અવળો જ અર્થ સૂચવતી વાણી : અવળવાણી
- દેવને ધરાવેલી ખાવાની વસ્તુ : નૈવેદ્ય
- દેવોની નગરી : અમરાપુરી
- દેવોનો શિલ્પી : વિશ્વકર્મા
- દેહનું દમન કરનારું : તપ
- દોઢ માઈલ જેટલું અંતર : કોસ
- ધન પ્રાપ્ત કરવું તે : દ્રવ્યોપાર્જન
- ધનુષ્યની દોરી : પણછ
- ધર્મ કે દેશ માટે બલિદાન આપનાર : શહીદ
- ધર્મમાં અંધ હોવું તે : ધર્માંધતા
- ધાતુના પતરાની છીછરી થાળી : તાસક
- ધાર્મિક ક્રિયાને અંતે બ્રાહ્મણોને અપાતું દાન : દક્ષિણા
- ધીરધારનો ધંધો કરનાર : શરાફ
- ધ્યાન બહાર રહેલી ભૂલ : નજરચૂક
- ધ્વનિ કે વ્યંજના વિશેનો પ્રકાશ કે જ્ઞાન : ધ્વન્યાલોક
- ન સમજી શકાય તેવું : અગમ્ય
- નગરમાં દાંડી પિટાવવી તે : નગરપડો
- નગારા પર ચામડું મઢનારો : ડબગર
- નગારું વગાડનાર : નગરચી
- નજરોનજર જોવું યા મળવું તે : સાક્ષાત્કાર
- નદી કે દરિયાને કિનારે તણાઈ આવેલો કચરો : ઓવાળા
- નદીમાં દૂરથી વહી આવતો કાષ્ઠસમૂહ : તરાપો
- નદીમાંનો ઊંડો ભાગ : ધૂનો
- નમે નહિ તેવું : અણનમ
- નમ્રતાથી કહેવું તે : દરખાસ્ત
- નરક જેને માટે નથી જ એવું : નરકાતીત
- નવી ખેડાયેલી જમીનનું પ્રથમ વર્ષ : તાવરસું
- નવું ઉદય થયેલું કે ઊગેલું : નવોદિત
- નવું ચિંતવી કે ઉપજાવી કાઢવાની શક્તિ : કલ્પના
- નવું ફૂટેલું પાન : કૂંપળ
- નહિ પદ્ય, નહિ ગદ્ય : અપદ્યાગદ્ય
- નાણાં લઈને ગ્રાહકોને જમાડવા માટેનું ભોજનાલય : વીશી
- નાશ ન પામે એવું : અવિનાશી
- નાશ પામે તેવું : નશ્વર
- નિયમમાં રાખનાર : નિયંતા
- નિરાધાર બાળકોને રહેવાનું સ્થળ : અનાથાશ્રમ
- નીચે પાથરવા માટેનું જાડું મોટું કપડું : ઘટમાળ
- નોતરેલા મહેમાનોનો સમૂહ : અધિમત
- ન્યાયાધીશ કે અદાલતનો નિર્ણય કે ફેંસલો : ચુકાદો
- પંચ સમક્ષ કરેલી તપાસણીની નોંધ : પંચનામું
- પંચોતેર વર્ષ પૂરાં થયે ઊજવાતો ઉત્સવ : હીરકમહોત્સવ
- પગ વડે કરવામાં આવતો પ્રહાર : પદાઘાત
- પગથી માથા સુધીનું : આપાદમસ્તક
- પગના નખથી માથાની શિખા સુધી : નખશિખ
- પગે ચાલવાનો કાચો રસ્તો : પગદંડી
- પચાસ વર્ષ પૂરાં કરી એકાવનમા વર્ષમાં પ્રવેશ : વનપ્રવેશ
- પચાસ વર્ષ પૂરાં થયે ઊજવાતો ઉત્સવ : સુવર્ણમહોત્સવ
- પચાસ શ્લોકોનો સમૂહ : પંચાશિકા
- પચીસ વર્ષ પૂરાં થયે ઊજવાતો ઉત્સવ : રજતમહોત્સવ
- પછી જન્મેલું (નાનો ભાઈ) : અનુજ
- પડખામાં ફૂટતું શૂળ : પાસામૂળ
- પથારીનો સામાન : પાગરણ
- પથ્થર ઉપર કોતરેલો લેખ : શિલાલેખ
- પદ પરથી દૂર કરાયેલું : પદચ્યુત
- પરંપરિત પતનની પ્રક્રિયા : નિપાત
- પરવાળાનો બેટ : પ્રવાલદ્વીપ
- પરસેવાનું ટીપું : સ્વેદબિંદુ
- પરાજય કરનાર : પરાભવક
- પરાધીન હોવાનો ભાવ : ઓશિયાળું
- પડરપોષ થવું કે કરવું તે : પડરપોષ
- પર્યાવરણમાં જીવસૃષ્ટિ માટે હાનિકારક ફેરફાર : પ્રદૂષણ
- પર્વતની આજુબાજુનો નીચાણનો પ્રદેશ : તળેટી
- પવન જેવા વેગથી દોડનાર : પવનવેગી
- પવન ફૂંકવાનું એક સાધન : ધમણ
- પવિત્ર હોવાનો ઢોંગ કરનાર : ધર્મધ્વજી
- પહાડની તળેટીનો પ્રદેશ : તરાઈ
- પહેલાં કદી ન બન્યું હોય તેવું : અભૂતપૂર્વ
- પહેલીવાર પરણતો વર : પુંથવર
- પહેલાં જન્મેલો (મોટો ભાઈ) : અગ્રજ
- પાંદડાંનો ધીમો અવાજ : પણમરમર
- પાછળ ચાલનાર : અનુચારી
- પાણી વગરની રેતાળ જમીન : મરુભૂમિ
- પાણીને સુગંધિત બનાવનારી એક વનસ્પતિ : કરેણ
- પાણીનાં વાસણ મૂકવાની જગ્યા : પાણિયારું
- પાણીમાં બાંધેલો કિલ્લો : જંજીરો
- પાપ વગરનો : નિષ્પાપ
- પારકા પર આધાર રાખનાર : પરાવલંબી
- પારણાને અધ્ધર ઝીલી રાખનારી દોરી : પાંગરૂં
- પુસ્તકનો પ્રાસ્તાવિક લેખ : પ્રાકથન
- પરીક્ષણ પછી નક્કી કરવામાં આવતું મૂલ્ય : આકારણી
- પૂર્વ તરફની દિશા : પ્રાચી
- પૂર્વ દિશા તરફ મુખવાળું : પૂર્વાભિમુખ
- પૂર્વે જન્મેલા : પૂર્વજ
- પૂર્વે ન જોયું હોય તેવું : અપૂર્વ
- પૃથ્વી પર સૌને વહાલો : રૂઢિચુસ્ત
- પૃથ્વીની ઉપરની સપાટી : ધરાતલ
- પૈસાનો ચોથો ભાગ : દમડી
- પોતાના હાથે લખેલી જીવનની વાર્તા : આત્મકથા
- પોતાનાં વખાણ પોતે જ કરવાં તે : આત્મશ્લાઘા
- પોતાની જાત પ્રત્યે થતો અવસાદ કે લઘુતા : આત્મગ્લાનિ
- પોતાની જાતનું અભિમાન : જાત્યાભિમાન
- પોતાની જીવનકથાનું વર્ણન : આત્મકથાનક
- પોતાની મેળે પતિ પસંદ કરવો તે : સ્વયંવર
- પોતાનો નાશ કરનાર : આત્મવિઘાતક
- પ્રકાશ પાડનાર : દ્યોતક
- પ્રકાશથી ઝગમગતું : જાજ્વલ્યમાન
- પ્રભુ કે પરમાત્માનું : તદીય
- પ્રયત્ન કર્યા વિના : અનાયાસ
- પ્રયાસથી મળવી શકાય તેવું : યત્નસાધ્ય
- પ્રવાહની મધ્યધારા : મઝધાર
- પ્રાણીઓ જ્યાં કોઈ ભય વિના સ્વતંત્રતાથી હરીફરી શકે તેવું વન : અભયારણ્ય
- ફરીથી જોવું કે તપાસવું તે : નજરસાની
- ફૂલ સમાન કોમળ અને મૃદુલ : ગુલફામ
- ફૂલની કળીઓનો ઝૂમખો : મંજરી
- બધા રાજાઓ પર પોતાની સત્તા સ્થાપનાર : ચક્રવર્તી
- બધા પાસાં તપાસીને કાર્યસૂત્ર કાઢવાની ક્રિયા : સમાલોચના
- બન્ને બાજુ વગાડી શકાય એવું ઢોલક : મૃદંગ
- બન્ને બાજુને જોડનારી : રામબાણ
- બરાબર પરોવાયેલું : તત્પર
- બારણું બંધ કરવાની કળ : આગળો
- બારીક રેશમી વસ્ત્ર : દુકૂલ
- બાળકથી માંડીને વૃદ્ધ સુધી : આબાલવૃદ્ધ
- બાળકો તરફનો વહાલ : વાત્સલ્ય
- બીજા કશા પર આધાર રાખતું : સાપેક્ષ
- બીજાએ લખેલી જીવનની વાર્તા : જીવનકથા
- બીજાને ઠેકાણે લાવવા પોતાના ઉપર કરેલી જબરદસ્તી : ત્રાગું
- બુઝાતા પહેલાં વધારે પ્રજ્વલિત થઈને ઝબકતી જ્યોત : ઝબકજ્યોત
- બે જમીનોને જોડનારી જમીનની સાંકડી પટ્ટી : સંયોગીભૂમિ
- બે ડુંગરા વચ્ચેનો સાંકડો માર્ગ : ઘાંટી
- બે પાંપણ મળવી કે ભેગી થવી તે : કસો
- બે ભાષા જાણનાર : દુભાષિયો
- બે મોટા સમુદ્રોને જોડનારી ખાડી : સામુદ્રધુની
- બ્રહ્મ કે સત્યરૂપ : તદાત્મ
- ભંડાર તરીકે વપરાતો ભાગ : ગંજાર
- ભક્તિ કરવા યોગ્ય : ઉપાસ્ય
- ભગવાન શિવનું એક તાંત્રિક સ્વરૂપ : દક્ષિણામૂર્તિ
- ભયંકર સ્વપ્ન : ઓથાર
- ભાગોળ આગળનું મેદાન : પાદર
- ભાલા જેવું એક આયુધ : તોમર
- ભાવિનો વિચાર પહેલાંથી કરી શકે તે : દૂરદર્શી
- ભૂતોનું ટોળું : ભૂતાવળ
- ભેંસોનું ટોળું : ખાડું
- ભેદી ન શકાય તેવું : અભેદ્ય
- ભોજન પછી ડાબા પડખે સૂવું તે : વામકુક્ષી
- મંદિરના શિખર પર મૂકાતો ઘાટ : કળશ
- મટક્યા માર્યા વગર : અપલક
- મડદાને બાળવા લઈ જનારો : નનામી
- મદારી કે જાદુગરનો મદદનીશ : જંબૂરિયો
- મધુર ધ્વનિ : કલરવ
- મનની ગતિવિધિ અને માનવ આચરણનો અભ્યાસ કરનાર વિજ્ઞાન : મનોવિજ્ઞાન
- મનમાં વિચારોનું મંથન ચાલવાની ક્રિયા : મનોમંથન
- મહેનતરૂપે મળેલી રકમ : મહેનતાણું
- માત્ર એક જ : તન્માત્ર
- માત્ર સારું સારું કહે એવો જોશી : પિંગળા જોશી
- માથે બાંધવાનો છોગાવાળો સાફો : શિરપેચ
- માનપૂર્વક સ્વીકાર : સમાદર
- મારું રક્ષણ કરો એવો ઉદ્ગાર : ત્રાહિમામ
- મુખમાંથી બહાર પ્રગટતી વાણી : વૈખરી
- મુશ્કેલીથી જોઈ શકાય એવું : દુર્દર્શ
- મુશ્કેલીથી મળી શકે તેવું : દુષ્પ્રાપ્ય
- મુસાફરીમાં સાથે લીધેલું ખાવાનું : ભાતું
- મૂળમાં હોય એના જેવી જ કૃતિ : પ્રતિકૃતિ
- મોટી નદી : નદ
- મોટી વયના નિરક્ષરોને અપાતું શિક્ષણ : પ્રૌઢશિક્ષણ
- મોટું કે નિર્જન જંગલ : કાંતાર
- મોભારાની બન્નેમાંથી કોઈપણ એક બાજુનો ઢાળ પડતો ચણતર : કરપો
- મોહ પમાડનાર શ્રીકૃષ્ણ : મોહન
- યંત્ર વગર હાથથી ચાલતો ઉદ્યોગ : હસ્તઉદ્યોગ
- યાત્રાનું સ્થાન : તીર્થ
- યાદગીરી માટે પ્રતીકાત્મક બાંધકામ : સ્મારક
- યાદવોની અંદરની લડાઈ અને કતલ : યાદવાસ્થળી
- યજ્ઞ કરવાની ઇચ્છાવાળો : યિયત્સુ
- યુદ્ધ ટાળીને ભાગી જનાર : રણછોડ
- યોગશાસ્ત્ર પ્રમાણે ત્રણ મુખ્ય નાડીઓમાંની વચ્ચેની નાડી : સુષુમ્ના
- યોગ્યતાની ખાતરી આપતો પત્ર : પ્રમાણપત્ર
- રંગભૂમિનો પડદો કે પાછળનો ભાગ : નેપથ્ય
- રંગોનો ભંડાર : રંગનિધિ
- રક્ષણ કરનાર : ત્રાતા
- રણમાં આવેલો લીલોતરીવાળો પ્રદેશ : રણદ્વીપ
- રણમાં રેતી ઊડીને થતો ઢગલો : ઢૂવો
- રહી રહીને પડતા વરસાદનાં ઝાપટાં : સરવડા
- રાંધવામાં રહી ગયેલો એક તરફનો કાચો ભાગ : ઓગલો
- રાત્રે ખીલતું કમળ : કુમુદ
- રેંટના ઘડાઓની માફક ચાલતી હારમાળા : શૃંખલા
- રેસાવાળી ફૂલની માંજર : ચમરી
- રોગનું નિદાન કરવું તે : ચિકિત્સા
- લખતાં-વાંચતાં આવડવું તે : અક્ષરજ્ઞાન
- લગ્નવિધિ વખતે વર કે કન્યા સાથે રહેનાર મિત્ર : અણવર
- લડાઈ વખતે જોમ-જુસ્સો પ્રેરે એવું ગીત : સંગ્રામગીત
- લડાયક વહાણનો સમૂહ : કાફલો
- લાંબા આકારનું તળાવ : દીર્ઘિકા
- લાંબો સમય ટકી શકે એવું : ચિરસ્થાયી
- લાકડાં વગરના ઘાટ ઉતારવાનું યંત્ર : સુંધાડો
- લાગતા-વળગતાની જાણ માટે ફરવાતો કે મોકલાતો પત્ર : પરિપત્ર
- લાલાશ પડતા પીળા રંગનું : પિંગળ
- લોકોમાં કીર્તિ મેળવવાની ઇચ્છા : લોકેષણા
- વધ કરાયેલ : નિહત
- વધારીને વાત કરવી તે : અતિશયોક્તિ
- વપરાશમાં રહેલો ન હોય તેવો : ખડિયો
- વરસાદ લાવવા માટે ગવાતો રાગ : મલ્હારરાગ
- વણી ન શકાય એવું : અવર્ણનીય
- વર્તુળનો ઘેરાવો : પરિઘ
- વસંત ઋતુનો સરખા દિવસ અને રાતવાળો દિવસ : વિષુવ
- વસંત જેવી સુંદર ડાળી : વિશાખા
- વસંત જેવી સુંદર સ્ત્રી : ફાલ્ગુની
- ભય વિનાનું : નિર્ભય
- વહાણ ચલાવનાર : ખલાસી
- વાડમાંથી જવા-આવવા માટે કરેલો બાકો માર્ગ : છીંડ
- વાતચીતથી થતો ઓછો ઘોંઘાટ : કલબલ
- વાદ અને વિવાદ : ઊહાપોહ
- વાદળથી ઢંકાયેલ : અભ્રાવૃત
- વાદળનો સમૂહ : ઘનદળ
- વાદળોનો સમૂહ : કાદંબિની
- વિચાર વગરની શ્રદ્ધા : અંધશ્રદ્ધા
- વિનાશ જન્માવનાર કૃત્ય : પ્રલયકૃત્ય
- વિશ્વાસ મૂકવા યોગ્ય વચન : આપ્તવાણી
- વીરનું પ્રશસ્તિકાવ્ય : પવાડો
- વૃદ્ધાવસ્થા કે મૃત્યુ ન આવે તેવું : અજરામર
- વેદનાનો ચિત્કાર : આર્તનાદ
- વેરાન કે રહેવાય નહીં એવી ઝાડીની જગ્યા : જંગલ
- વ્યક્તિના મરણ પાછળ રોવા-કૂટવાનો લોકિક રિવાજ : સૂમણું
- વ્યાજવટાવનો ધંધો કરનાર : નાણાવટી
- શત્રુને હરાવનાર : પરંતપ
- શબને ઓઢાડવાનું કપડું : કફન
- શબ્દના આધારે બાણ મારનાર : શબ્દવેધી
- શરીરમાં મોટો પણ અક્કલમાં ઓછો : જડસુ
- શરીરમાં રહેતો જીવાત્મા : પ્રાણ
- શાક વેચવાનો ધંધો કરનાર માણસ : કાછિયો
- શાસ્ત્રનો જાણકાર : મીમાંસક
- શું કરવું તે કશું ન સૂઝે તેવી સ્થિતિ : કિંકર્તવ્યવિમૂઢ
- શુભકાર્યની શરૂઆતમાં આપતી બક્ષિસ : અળખામણું
- સંકેત પ્રમાણે પ્રેમીને મળવા જતી સ્ત્રી : અભિસારિકા
- સંગ્રહ કે સ્વીકાર ન કરનાર : અપરિગ્રહી
- સંદેશો પહોંચાડનાર સેવક : દૂત
- સંપૂર્ણ પતન થાય તે : વિનિપાત
- સત્ છે કે અસત્ તેનો નિર્ણય ન આપી શકાય તેવું : અનિર્વચનીય
- સત્યને ટકાવી રાખનાર દેવી : ઋતંભરા
- સમગ્ર જગતનું પોષણ કરનાર : વિશ્વંભર
- સમાધાન ન થઈ શકે તેવું : અસમાધેય
- સમાધાન શક્ય ન હોય તેવી ગૂંચ : મડાગાંઠ
- સમુદ્રમાં રહેલો અગ્નિ : વડવાનલ
- સરકાર તરફથી બક્ષિસ તરીકે મળેલી જમીન કે ગામ : જાગીર
- સર્જન કરે તેવી પ્રતિભા : કારયિત્રી
- સહન ન થઈ શકે તેવું : અસહ્ય
- સહેલાઈથી મળી શકે તેવું : સુલભ
- સાંભળી ન શકનાર : બધિર
- સાચવી રાખવા સોંપેલી વસ્તુ : અમાનત / થાપણ
- સાઠ વર્ષ પૂરાં થયે ઊજવાતો ઉત્સવ : ષષ્ટિપૂર્તિ
- સાથે જન્મેલું કે સ્વાભાવિક હોય તે : સહજ
- સાથેનું અન્ય પાત્ર ન સાંભળે એ રીતે આડ જોઈને બોલવું તે : અપવાર્ય
- સામાન્યથી વધારે જ્ઞાન : અતિજ્ઞાન
- સાર-નરસ ગ્રહણ કરવાની શક્તિ : વિવેક
- સારો આજ્ઞાંકિત પુત્ર : સપૂત
- સાવ અસંભવિત હોય તેવું : આકાશકુસુમવત્
- સિંહની ગર્જના : હણક
- સુંદર લાંબા કેશવાળી સ્ત્રી : કેશિની
- સુખ-દુઃખ આદિ દ્વંદ્વોને ધીરજથી સહન કરવું તે : તિતિક્ષા
- સૂકા ઘાસના પૂળાની ગૂંજી : ઓઘલી
- સૂકું ઘાસ સકોરવા માટે વપરાતું ઓજાર : પુંજેઠી
- સૂર્ય-ચંદ્ર હોય ત્યાં સુધી, હંમેશા માટે : યાવચ્ચંદ્રદિવાકરો
- સૂર્યની ગરમીથી પાણીનું વરાળ થવું : બાષ્પીભવન
- સો વર્ષ પૂરાં થયે ઊજવાતો મહોત્સવ : શતાબ્દી મહોત્સવ
- સૌથી આગળનું : અગ્રસ્થ
- સૌને પોતાના જેવા ગણવા તે : આત્મૌપમ્ય
- સૌભાગ્યની નિશાનીરૂપ સ્ત્રીએ ગળામાં પહેરવાનું ઘરેણું : મંગળસૂત્ર
- સ્ત્રીના પિતાનું ઘર : પિયર
- સ્નેહથી ભીંજાયેલ : સ્નેહભીન
- સ્પર્શમાત્રથી લોખંડને સોનામાં ફેરવી દેનાર મણિ : પારસમણિ
- સ્પૃહા વિનાનું : નિઃસ્પૃહ
- સ્વચ્છ અને સુસ્પષ્ટ : ઝાકઝમાળ
- હથેળી પર હથેળી અફાળીને કરેલો અવાજ : ટાબોટો
- હસતાં ગાલમાં પડતો નાનો ખાડો : ખંજન
- હળદર વગેરે મસાલા : હવેજ
- હાથથી લખેલું લખાણ : હસ્તપ્રત
- હાથની નસીબ બતાવતી રેખા : પ્રારબ્ધરેખા
- હાથીનો ચાલક : મહાવત
- હાથી જેવી ચાલ ચલનારી (સ્ત્રી) : ગજગામિની
- હુમલો કરીને હરાવવું તે : પરિપત્ય
- હૃદય જીવતું જાગતું હોવું તે : જિંદાદિલી
- હૃદયની વાત જાણનાર : અંતર્યામી
- હોમ નિમિત્તે રાંધેલો અન્ન : ચરુ
- હોળી ખેલવા નીકળેલી ટોળીનો સભ્ય : ગેરૈયો
- જે ક્યારેય ખોટું ન બોલે → સત્યવાદી
- જે અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવે → ન્યાયપ્રિય
- જે હંમેશા સારા કામમાં આગળ રહે → સક્રિય
- જે મુશ્કેલીમાં પણ હસતો રહે → પ્રસન્નચિત્ત
- જે ખૂબ વિચારીને નિર્ણય લે → વિચારશીલ
- જે બીજાના દુઃખને પોતાનું દુઃખ માને → સહાનુભૂતિશીલ
- જે પોતાની ભૂલ સ્વીકારી લે → વિનમ્ર
- જે શિસ્તનું પાલન કરે → શિસ્તબદ્ધ
- જે સદાય ઈશ્વરનો ભક્ત હોય → ભક્તિમાન
- જે પોતાની જાત પર વિશ્વાસ રાખે → આત્મવિશ્વાસી
- જે ક્યારેય હાર ન માને → દૃઢનિશ્ચયી
- જે બધાને સમાન માને → સમભાવશીલ
- જે હંમેશા સાચી વાતનું સમર્થન કરે → સત્યનિષ્ઠ
- જે સમયનો બગાડ ન કરે → સમયનિષ્ઠ
- જે સ્વચ્છતા જાળવે → સ્વચ્છતાપ્રેમી
- જે પ્રકૃતિનું રક્ષણ કરે → પ્રકૃતિપ્રેમી
- જે પોતાના કામમાં નિષ્ણાત હોય → નિપુણ
- જે હંમેશા સારા વિચારો ફેલાવે → પ્રેરણાદાયી
- જે પોતાની ફરજનું પાલન કરે → ફરજનિષ્ઠ
- જે જ્ઞાનનો સંગ્રહ કરે → જ્ઞાનસાધક
- જે હંમેશા મીઠું બોલે → મૃદુભાષી
- જે ક્યારેય ગુસ્સો ન કરે → શાંતસ્વભાવ
- જે સમાજમાં સારો આદર્શ ઉભો કરે → આદર્શપુરુષ
- જે બધાને મદદ કરે → ઉદારહૃદય
- જે હંમેશા હિંમત રાખે → સાહસિક
- જે કાયદાનો ભંગ ન કરે → કાયદાપાલક
- જે પોતાના માતા-પિતાનો આદર કરે → આદરશીલ
- જે પોતાના કામમાં ધ્યાન આપે → એકાગ્રચિત્ત
- જે સત્ય માટે સંઘર્ષ કરે → સત્યાગ્રહી
- જે દરેક કામમાં કુશળ હોય → સર્વગુણસંપન્ન
- જે ક્યારેય નિરાશ ન થાય → આશાવાદી
- જે બીજાના હિત માટે ત્યાગ કરે → ત્યાગી
- જે હંમેશા ખુશ રહે → હસમુખ
- જે જ્ઞાન આપવાનું કાર્ય કરે → શિક્ષક
- જે દેશના વિકાસ માટે કામ કરે → રાષ્ટ્રસેવક
- જે પોતાનો સ્વાર્થ છોડે → નિઃસ્વાર્થ
- જે સત્ય અને ન્યાયનું પાલન કરે → ધર્મનિષ્ઠ
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં સંતુલિત રહે → સંતુલિતચિત્ત
- જે ક્યારેય ડરતો નથી → નિર્ભય
- જે બધું જાણવાનો પ્રયત્ન કરે → જિજ્ઞાસુ
- જે વ્યક્તિ દરેક પરિસ્થિતિમાં હિંમત અને ધીરજ જાળવી રાખે → સ્થિતપ્રજ્ઞ
- જે પોતાના જીવનમાં ઊંચા આદર્શોનું પાલન કરે → આદર્શવાદી
- જે દરેક કામ ખૂબ જ ચોકસાઈ અને ધ્યાનથી કરે → સચોટ
- જે પોતાના મિત્રોને ક્યારેય દગો ન આપે → વિશ્વાસુ
- જે સમાજમાં સારા મૂલ્યો ફેલાવવાનું કાર્ય કરે → સંસ્કારપ્રેમી
- જે પોતાના ગુસ્સા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખી શકે → સંયમી
- જે દરેક વ્યક્તિને માન અને સન્માન આપે → માનવતાવાદી
- જે ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોની સેવા કરે → સમાજસેવક
- જે પોતાના ધ્યેય સુધી પહોંચવા સતત પ્રયત્ન કરે → લક્ષ્યનિષ્ઠ
- જે પોતાના દેશની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાનો ગર્વ રાખે → સંસ્કૃતિપ્રેમી
- જે પોતાના જીવનમાં સત્યનો માર્ગ ક્યારેય ન છોડે → સત્યનિષ્ઠ
- જે મુશ્કેલીમાં પણ હકારાત્મક વિચાર રાખે → આશાવાદી
- જે પોતાના જ્ઞાન અને કૌશલ્યથી બીજાને માર્ગદર્શન આપે → માર્ગદર્શક
- જે હંમેશા નવી વસ્તુઓ શીખવા ઉત્સુક રહે → જિજ્ઞાસુ
- જે પોતાના પરિવાર પ્રત્યે વફાદાર અને જવાબદાર હોય → કર્તવ્યનિષ્ઠ
- જે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ અને જતન કરે → પર્યાવરણપ્રેમી
- જે પોતાના વચનનું પાલન કરવા માટે કોઈપણ તકલીફ સહન કરે → વચનબદ્ધ
- જે ક્યારેય ખોટી રીતથી લાભ મેળવવાનો પ્રયાસ ન કરે → ઈમાનદાર
- જે પોતાના કામમાં સંપૂર્ણ પારંગત અને કુશળ હોય → નિપુણ
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં શાંતિ જાળવી રાખે → શાંતચિત્ત
- જે પોતાના સ્વાર્થ કરતાં સમાજના હિતને વધુ મહત્વ આપે → નિઃસ્વાર્થ
- જે હંમેશા સારા અને સદાચારી વર્તન કરે → સદાચારિ
- જે પોતાના લક્ષ્ય માટે કઠોર મહેનત કરે → પરિશ્રમી
- જે દરેક ધર્મ અને માન્યતાનો સન્માન કરે → સર્વધર્મસમભાવવાળો
- જે ક્યારેય અન્યાય કે અનીતિને સ્વીકારતો નથી → ન્યાયપ્રિય
- જે બીજાના દુઃખમાં સહાનુભૂતિ દર્શાવે → દયાળુ
- જે પોતાના જીવનમાં નિયમો અને શિસ્તનું પાલન કરે → શિસ્તબદ્ધ
- જે સત્ય અને અહિંસાના સિદ્ધાંતોને અનુસરે → અહિંસક
- જે દરેક કાર્યમાં નવીન વિચાર રજૂ કરે → નવોચારી
- જે આખી માનવજાતને એક પરિવાર સમાન માને → વિશ્વબંધુ
- જે ખૂબ જ ઓછું બોલે → મિતભાષી
- જે વધારે બોલે → વાચાળ
- જે પોતાના કામમાં નિષ્ઠા રાખે → નિષ્ઠાવાન
- જે બધાને માફ કરી દે → ક્ષમાશીલ
- જે હંમેશા બીજાનો આદર કરે → વિનયી
- જે ક્યારેય ખોટું ન કરે → સદ્ગુણી
- જે પોતાના લાભ માટે બધું કરે → સ્વાર્થિ
- જે હંમેશા સત્યનું પાલન કરે → સત્યનિષ્ઠ
- જે બીજાને દુઃખ આપે → નિષ્ઠુર
- જે બીજાના દુઃખમાં મદદ કરે → દયાળુ
- જે દરેક બાબતમાં શંકા કરે → શંકાશીલ
- જે નવી વસ્તુઓ શોધે → શોધક
- જે હંમેશા ખુશ રહે → પ્રસન્નચિત્ત
- જે હંમેશા દુઃખી રહે → દુઃખીચિત્ત
- જે સત્ય માટે લડે → સત્યાગ્રહી
- જે અન્યાય સહન ન કરે → ન્યાયપ્રિય
- જે પોતાની વાત પર અડગ રહે → અડગ
- જે ખૂબ ઝડપથી કામ કરે → ચપળ
- જે ખૂબ ધીમું કામ કરે → મંદગતિ
- જે બધામાં રસ લે → રસિક
- જે દરેકને સમાન ગણે → સમદૃષ્ટિ
- જે બીજાના ગુણોને ઓળખે → ગુણગ્રાહી
- જે હંમેશા સકારાત્મક વિચારે → સકારાત્મકચિત્ત
- જે ખરાબ વિચારો રાખે → દુર્વિચારક
- જે પોતાના કામમાં કુશળ હોય → પારંગત
- જે હંમેશા ડરતો રહે → ભયભીત
- જે હંમેશા જોખમ લે → સાહસિક
- જે નિયમોનું પાલન કરે → નિયમિત
- જે નિયમ તોડે → અનિયમિત
- જે દરેક કામમાં આગળ રહે → અગ્રણી
- જે હંમેશા સચ્ચાઈથી કામ કરે → ઈમાનદાર
- જે ખોટું બોલવાની આદત ધરાવે → અસત્યવાદી
- જે ખૂબ જ ગર્વ રાખે → અહંકારી
- જે ક્યારેય ગર્વ ન કરે → નમ્ર
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં સંતોષ રાખે → સંતોષી
- જે ક્યારેય સંતોષ ન માને → અસંતોષી
- જે હંમેશા બીજા પર નિર્ભર રહે → પરાશ્રિત
- જે પોતાના પર નિર્ભર રહે → સ્વાવલંબી
- જે હંમેશા બીજાની ખામી શોધે → ખામીશોધક
- જે બીજાના ગુણોને વખાણે → પ્રશંસક
- જે દરેક કામમાં મોડું કરે → વિલંબકારી
- જે સમય પહેલા કામ પૂર્ણ કરે → સમયસરકર્તા
- જે બહુ ઝડપથી ગુસ્સે થઈ જાય → ઉગ્રસ્વભાવ
- જે સરળતાથી શાંત રહે → શાંતસ્વભાવ
- જે હંમેશા નવી રીતો અપનાવે → નવપ્રવર્તક
- જે જૂની રીતો જ અનુસરે → પરંપરાગત
- જે દરેક બાબતમાં સમજદારી બતાવે → સમજદાર
- જે વિચાર્યા વગર કામ કરે → અવિચારી
- જે બીજાને પ્રેરણા આપે → પ્રેરક
- જે બીજાથી પ્રેરણા લે → પ્રેરિત
- જે પોતાના લાભ માટે ખોટું કરે → કુટિલ
- જે સારા અને સચ્ચા માર્ગ પર ચાલે → સજ્જન
- જે હંમેશા નિયમોનું પાલન કરે → નિયમનિષ્ઠ
- જે નિયમોનો ભંગ કરે → ઉલ્લંઘનકારી
- જે દરેક પરિસ્થિતિમાં આશા રાખે → આશાવાદી
- જે હંમેશા નકારાત્મક વિચારે → નિરાશાવાદી
- જે બીજાના કામમાં દખલ કરે → દખલખોર
- જે પોતાની જ દુનિયામાં રહે → અલિપ્ત
- જે દરેકને ખુશ રાખવાનો પ્રયત્ન કરે → મિલનસાર
- જે લોકોને ટાળે → અલગાવપ્રિય
Conclusion
આ લેખમાં અમે શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ વિષયને સરળ, સ્પષ્ટ અને શૈક્ષણિક રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દનો યોગ્ય ઉપયોગ ભાષાને સંક્ષિપ્ત, અસરકારક અને સુંદર બનાવે છે. આવા અભ્યાસથી વિદ્યાર્થીઓની શબ્દસંપત્તિ વધે છે અને લેખન-વક્તૃત્વ કૌશલ્યમાં સુધારો થાય છે. આશા છે કે આ શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ લેખ વિદ્યાર્થીઓ અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરતા વાચકો માટે ઉપયોગી સાબિત થશે.
આવી વધુ શૈક્ષણિક અને ઉપયોગી સામગ્રી માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો. ખુબ ખુબ આભાર. Thank You!
Disclaimer
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક હેતુ માટે રજૂ કરવામાં આવી છે. Shabd Samuh mate ek Shabd વિષયની માહિતી સામાન્ય વ્યાકરણના નિયમો અને પ્રચલિત ઉપયોગ પર આધારિત છે. અલગ-અલગ પુસ્તકોમાં થોડો ફેરફાર શક્ય છે. કોઈ ભાષાકીય અથવા ટાઇપિંગ ભૂલ જણાય તો કૃપા કરીને અમને જાણ કરશો.
આ પણ જરૂર વાંચો:
- ચાણક્ય ના પ્રેરક પ્રસંગો
- ગુજરાતી બારાક્ષરી
- ગુજરાતી કવિતા
- ગુજરાતી છંદ
- રૂઢિપ્રયોગ અને તેના અર્થ
- વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ગુજરાતી
- ગુજરાતી ઉખાણા
- સમાનાર્થી શબ્દો