શું તમે Rudhiprayog In Gujarati વિશે સરળ અને ઉપયોગી માહિતી શોધી રહ્યા છો? તો તમે યોગ્ય જગ્યાએ આવ્યા છો!
Rudhiprayog In Gujarati (રૂઢિપ્રયોગ) ગુજરાતી ભાષાનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે. રૂઢિપ્રયોગ એવા વાક્યપ્રયોગો છે, જેમનો અર્થ શબ્દશઃ ન સમજાઈ, પરંતુ ખાસ અર્થમાં ઉપયોગ થાય છે. આવા રૂઢિપ્રયોગો ભાષાને વધુ અસરકારક, રસપ્રદ અને અભિવ્યક્તિપૂર્ણ બનાવે છે.
આ લેખમાં અમે વિવિધ રૂઢિપ્રયોગ અને તેના અર્થ સરળ અને સમજવા યોગ્ય રીતે રજૂ કર્યા છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓ તેને સહેલાઈથી શીખી શકે અને અભ્યાસ, પરીક્ષા અથવા લેખનમાં ઉપયોગ કરી શકે.
આ Rudhiprayog In Gujarati ઉપરાંત, તમે અહીં વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ગુજરાતી, સમાનાર્થી શબ્દો અને ગુજરાતી ઉખાણા જેવી અન્ય શૈક્ષણિક માહિતી પણ વાંચી શકો છો.
રૂઢિપ્રયોગ અને તેના અર્થ | Rudhiprayog In Gujarati
રૂઢિપ્રયોગો એટલે શું?
રૂઢિપ્રયોગો એટલે એવા વિશેષ શબ્દસમૂહો, જેનો અર્થ તેના શબ્દોના સીધા અર્થથી સમજાતો નથી, પરંતુ અલગ અને રૂઢ થયેલો અર્થ સમજાય છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો,
જે શબ્દસમૂહનો અર્થ શબ્દશઃ ન સમજાય પરંતુ ખાસ અર્થ આપે તેને રૂઢિપ્રયોગ કહે છે.
ઉદાહરણ:
→ આંખમાં ધૂળ નાખવી – છેતરવું
→ હાથ ધોઈને પડવું – પાછળ લાગી જવું
→ પગ નીચે જમીન ખસી જવી – ભારે આશ્ચર્ય થવું
Rudhiprayog In Gujarati
- આંખમાં ધૂળ નાખવી – છેતરવું.
- આંખ ઉઘાડવી – સત્ય સમજાવવું.
- આંખ ચઢવી – ગુસ્સે થવું.
- આંખે ચઢાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- આંખમાં વસવું – બહુ ગમવું.
- કાન ભરવા – ચાડીચુગલી કરવી.
- કાન દેવા – ધ્યાન આપવું.
- કાન પકડવા – ભૂલ સ્વીકારવી.
- કાનમાં કહેવું – ગુપ્ત વાત કરવી.
- કાન કાપવા – હરાવી દેવું.
- હાથ ધોઈને પડવું – પાછળ લાગી જવું.
- હાથ ઊંચા કરી દેવા – હાર માની લેવી.
- હાથ પીળા કરવાં – લગ્ન કરાવવાં.
- હાથમાં લેવું – જવાબદારી લેવી.
- હાથ તાળી આપવી – સહકાર આપવો.
- પગ નીચે જમીન ખસી જવી – ભારે આશ્ચર્ય થવું.
- પગ જમાવવો – સ્થિર થવું.
- પગ ખેંચવા – અવરોધ કરવો.
- પગમાં પડી જવું – ખૂબ વિનંતી કરવી.
- પગ ઉપર પગ ચઢાવીને બેસવું – નિરાંતે બેસવું.
- માથું ખાવું – બહુ પરેશાન કરવું.
- માથું ઊંચું કરવું – ગર્વ અનુભવવો.
- માથું નમાવવું – શરમાવું/આદર કરવો.
- માથા પર ચઢાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- માથું ફરવું – ગભરાઈ જવું.
- મોં ફેરવી લેવું – સંબંધ તોડી દેવા.
- મોંમાં પાણી આવવું – ખાવાની ઇચ્છા થવી.
- મોંમાં આંગળા નાખવા – ખૂબ આશ્ચર્ય પામવું.
- મોં કાળું કરવું – અપમાન કરવું.
- મોં રાખવું – માન રાખવું.
- છાતી ઠોકવી – ગર્વથી કહેવું.
- છાતી ફાટવી – ખૂબ દુઃખ થવું.
- છાતી પર પથ્થર મૂકવો – મન કઠોર કરવું.
- છાતી પર ચઢી બેસવું – બહુ ત્રાસ આપવો.
- છાતી ગજગજ ફૂલવી – ગર્વ અનુભવવો.
- દાંત ખાટા કરવાં – હરાવી દેવું.
- દાંત કચકચાવવાં – ગુસ્સો કરવો.
- દાંત દેખાડવાં – હસવું.
- દાંત તોડવો – કઠિન સજા કરવી.
- દાંતમાં તણખલું લેવુ – નમ્રતા બતાવવી.
- પેટમાં વાત ન ટકવી – ગુપ્ત વાત ન રાખી શકવી.
- પેટનું પાણી ન હલવું – જરા પણ અસર ન થવી.
- પેટમાં તેલ રેડાવું – ઈર્ષા થવી.
- પેટ પર લાત મારવી – રોજગાર છીનવી લેવો.
- પેટ બળવું – ઈર્ષા થવી.
- રંગમાં ભંગ પાડવો – આનંદમાં વિક્ષેપ કરવો.
- રંગ ઊડી જવો – ડરી જવું.
- રંગ ચઢવો – અસર થવી.
- રંગ બતાવવો – અસલી સ્વભાવ બતાવવો.
- રંગે હાથ પકડાવું – ગુનો કરતા પકડાઈ જવું.
રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ અને વાક્ય
- અંગૂઠો બતાવવો – ઇનકાર કરી દેવું અથવા મદદ ન કરવી.
- અંગાર ઉપર પગ મૂકવો – જાણીને મુશ્કેલીમાં પડવું.
- અંધારામાં તીર મારવું – અંદાજે કામ કરવું.
- અક્કલ ઘાસ ચરવા જવી – બુદ્ધિ કામ ન કરવી.
- અડધે રસ્તે છોડવું – કામ પૂર્ણ ન કરવું.
- આકાશ પાતાળ એક કરવું – ઘણો પ્રયત્ન કરવો.
- આભ તૂટી પડવું – અચાનક મોટી મુશ્કેલી આવવી.
- આંગળી પર નચાવવું – પોતાના કાબૂમાં રાખવું.
- આંગળી ચીંધવી – દોષારોપણ કરવું.
- આડો હાથ દેવો – મદદ કરવી.
- ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપવો – વધારે કડક જવાબ આપવો.
- ઉંટના મોઢે જીરું – જરૂર કરતાં બહુ ઓછું હોવું.
- ઉંધું ચશ્મું પહેરવું – ઊલટું સમજવું.
- ઉપરવાળાને પ્યારા થવું – મૃત્યુ પામવું.
- એક ઘાવ બે કટકા – એક કામથી બે ફાયદા થવા.
- એક આંખે જોવું – સરખો વ્યવહાર કરવો.
- એકના બે ન થવા – બિલકુલ અસર ન થવી.
- એડીચોટીનું જોર લગાવવું – ખૂબ મહેનત કરવી.
- ઓખળીમાં માથું મૂકવું – જાણી જોઈને મુશ્કેલી મંગાવવી.
- ઓશિયાળું મોઢું કરવું – શરમાઈ જવું.
- કપાળ ફૂટવું – દુર્ભાગ્ય આવવું.
- કમર કસવી – તૈયાર થઈ જવું.
- કાચા કાનનું હોવું – જલદી વાતમાં આવી જવું.
- કાનમાં તેલ નાખીને સૂઈ જવું – બેદરકાર રહેવું.
- કાળજું કંપી ઊઠવું – ખૂબ ડર લાગવો.
- કાળજું ઠરી જવું – સંતોષ થવો.
- કાળું મોં કરવું – અપમાન કરવું.
- કૂવામાં કૂદવું – પોતે જ મુશ્કેલીમાં પડવું.
- કૂવામાંથી કાઢી ખાડામાં નાખવું – એક મુશ્કેલીમાંથી બીજીમાં મૂકવું.
- ખાટલા પકડવા – બીમાર પડી જવું.
- ખૂનનું પાણી કરવું – ભારે મહેનત કરવી.
- ગળે ઉતરવું – વાત માન્ય થવી.
- ગળે પડવું – બિનજરૂરી ભાર બનવું.
- ગળું કાપવું – છેતરપિંડી કરવી.
- ગાંઠ બાંધવી – યાદ રાખવું.
- ઘી કાઢવું – મુશ્કેલીથી કામ લેવડાવવું.
- ઘોડા વેચીને સૂઈ જવું – નિશ્ચિંત થઈ જવું.
- ચામડી ઊતરવી – ખૂબ માર પડવો.
- ચીંથરાં ઉડાડવાં – કડક ટીકા કરવી.
- ચૂલો ઠંડો પડવો – આવક બંધ થવી.
- છક્કા છૂટી જવા – ખૂબ ડરી જવું.
- છાતી પર હાથ મૂકવો – સાચું બોલવું.
- છૂ મંતર થઈ જવું – અચાનક ગાયબ થઈ જવું.
- જમીન પર પગ ન પડવો – ખૂબ ખુશ થવું.
- જીભ ઉપડવી – અયોગ્ય બોલાઈ જવું.
- જીવ તાળવે ચોંટવો – ભારે ભય લાગવો.
- જીવ બાળવો – ઈર્ષા થવી.
- ઝાડુ ફેરવી દેવું – સંપૂર્ણ સાફ કરી દેવું.
- ટસથી મસ ન થવું – જરા પણ ન હલવું.
- ઠંડા પાણીએ ખસ જવું – શાંતિથી વાત ટાળી દેવી.
રૂઢિપ્રયોગ નો અર્થ આપો અને વાક્ય
- ડંકો વગાડવો – પ્રસિદ્ધિ કરવી અથવા જાહેરાત કરવી.
- ડંખ મારવો – કટાક્ષ કરવો અથવા દુઃખ પહોંચાડવું.
- ડાબો હાથનો ખેલ – બહુ સહેલું કામ હોવું.
- ડૂબતા ને તણખલાનો સહારો – મુશ્કેલીમાં નાની મદદ પણ મોટી લાગવી.
- ઢોલ પીટવો – પોતાની વાતનો વધારે પ્રચાર કરવો.
- તળપદી વાત કરવી – સ્પષ્ટ અને સીધી વાત કરવી.
- તાર તૂટવો – સંબંધ તૂટી જવો.
- તાળી બે હાથથી વાગે – ઝઘડામાં બંને પક્ષ જવાબદાર હોવા.
- તેલ જોવું, તેલની ધાર જોવી – પરિસ્થિતિનો અંદાજ રાખવો.
- તેલ લેવા જવું – કામથી દૂર થવું.
- થૂંકી નાખવું – તિરસ્કાર કરવો.
- થાળીનો વાંકો – ઘરનો જ દગાબાજ માણસ.
- દમ તોડવો – મૃત્યુ પામવું.
- દાળ ન ગળવી – યુક્તિ સફળ ન થવી.
- દિવાસળી ચાંપવી – ઝઘડો કરાવવો.
- દીવાલને પણ કાન હોય છે – ગુપ્ત વાત બહાર જઈ શકે.
- દૂધનું દૂધ, પાણીનું પાણી કરવું – સત્ય-અસત્યનો નિર્ણય કરવો.
- દૂધે ધોયેલા ન હોવું – સંપૂર્ણ નિર્દોષ ન હોવું.
- દોરી તૂટવી – સંબંધ તૂટી જવો.
- ધક્કા ખાવા – ભટકવું અથવા મુશ્કેલી સહન કરવી.
- ધૂળ ચાટવી – હાર ખાવી.
- ધોળા દિવસે તારા દેખાવા – ભારે મુશ્કેલી અનુભવવી.
- નાક કાપવું – અપમાન થવું.
- નાકમાં દમ કરવો – ખૂબ પરેશાન કરવું.
- નાક ઊંચું રાખવું – માન-આબરૂ જાળવવી.
- નાક રગડવી – ઘણી વિનંતી કરવી.
- નામ ડૂબાડવું – બદનામ કરવું.
- નામના નિશાન મટાડવા – સંપૂર્ણ નાશ કરવો.
- નાવ ડૂબવી – નિષ્ફળ થવું.
- નાચવું ને આંગણું વાંકું – પોતાની ખામી બીજાને આપવી.
- પગમાં બેડી પડવી – બંધનમાં આવવું.
- પાણી પાણી થઈ જવું – ખૂબ શરમાઈ જવું.
- પાણી ફેરવી દેવું – મહેનત બગાડી દેવી.
- પાણી માપવું – શક્તિ અજમાવવી.
- પાર ઉતરવું – સફળ થવું.
- પીઠ પાછળ ઘા કરવો – દગો આપવો.
- પીઠ થાબડવી – પ્રશંસા કરવી.
- પેટ કાપવું – બચત કરવી.
- પેટનું પાણી હલવું – અસર થવી.
- ફાટફાટ બોલવું – સ્પષ્ટ બોલવું.
- ફૂલીને ફાલકું થવું – ખૂબ ગર્વ અનુભવવો.
- બાર વાગી જવા – હાલત ખરાબ થવી.
- બેડો પાર થવો – કામ સફળ થવું.
- બોલતી બંધ થઈ જવી – નિઃશબ્દ થઈ જવું.
- ભાંડો ફૂટવો – ભેદ ખુલ્લો પડી જવો.
- ભીંત સાથે માથું ફોડવું – વ્યર્થ મહેનત કરવી.
- મગજ ખાવું – બહુ કંટાળો આપવો.
- માટી પાડી દેવી – બગાડી નાખવું.
- માખણ લગાડવું – ખુશામત કરવી.
- મોંમાં રામ બગલમાં છરી – ઉપરથી સારો અને અંદરથી ખરાબ હોવો.
- મોંમાં પાણી ભરાઈ જવું – સ્વાદિષ્ટ વસ્તુ જોઈને ખાવાની ઇચ્છા થવી.
- મોં લટકાવવું – ઉદાસ થઈ જવું.
- મોં સીવાઈ જવું – ચૂપ થઈ જવું.
- મોઢે ચડાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- યમરાજ દેખાવા – ભારે ડર લાગવો.
- રગમાં રગ ન રહેવી – ખૂબ ડરી જવું.
- રંગે ચઢવું – અસર થવી.
- રફુચક્કર થઈ જવું – ભાગી જવું.
- રાઈનો પર્વત કરવો – નાની વાતને મોટી બનાવવી.
- રાખમાંથી ચિંગારી નીકળવી – શાંત બાબત ફરી ઉગ્ર બનવી.
- રોટલો રળવો – ગુજરાન ચલાવવું.
- લોહી ઉકળી ઊઠવું – ભારે ગુસ્સો આવવો.
- લોહી પાણી કરવું – ખૂબ મહેનત કરવી.
- લોટપોટ થઈ જવું – ખૂબ હસવું અથવા પડી જવું.
- વખાણના પુલ બાંધવા – ખૂબ પ્રશંસા કરવી.
- વંટોળે ચડવું – મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જવું.
- વાઘની બોડમાં હાથ નાખવો – જોખમ લેવું.
- વાતનું વતેસર કરવું – વાતને વધારી ચઢાવી કહેવી.
- વાતમાં આવી જવું – સહેલાઈથી વિશ્વાસ કરી લેવો.
- વાવાઝોડું ઊભું કરવું – મોટી હલચલ મચાવવી.
- વિષના ઘૂંટડા પીવા – દુઃખ સહન કરવું.
- વહેતી ગંગામાં હાથ ધોવા – તકનો લાભ લેવો.
- શીંગડા ભેરવવા – ઝઘડો કરાવવો.
- શેરનું કાળજું હોવું – ખૂબ બહાદુર હોવું.
- શેર લોહી ચાખવું – ખોટી ટેવ પડી જવી.
- સાપ સૂંઘી જવો – અચાનક ચૂપ થઈ જવું.
- સાતમા આસમાને ચઢવું – ખૂબ ખુશ થવું.
- સૂંઠને ગાંગડે ગાંધી ન થવાય – નકામી વસ્તુથી સારું ન બને.
- સોનામાં સુગંધ ભળવી – વધુ સારી વસ્તુ મળવી.
- સોનાનું ઈંડું આપતી મરઘી – સતત લાભ આપતી વસ્તુ.
- હવા થઈ જવું – ગાયબ થઈ જવું.
- હાથ ઝાટકવા – જવાબદારી ટાળી દેવી.
- હાથમાં રમાડવું – પોતાના કાબૂમાં રાખવું.
- હાથ મલતા રહી જવું – પસ્તાવો કરવો.
- હાથ સફાઈ કરવી – ચોરી કરવી.
- હૈયું તૂટી જવું – ભારે દુઃખ થવું.
- હૈયે હાથ રાખવો – દિલ મજબૂત કરવું.
- હોશ ઉડી જવા – ગભરાઈ જવું.
- ક્ષણમાં તોલવું – તરત નિર્ણય કરવો.
- ખીચડી રંધાવવી – ગુપ્ત યોજના બનવી.
- ખાટું મોઢું કરવું – નારાજ થવું.
- ખાડો ખોદવો – બીજાને નુકસાન પહોંચાડવાની યોજના કરવી.
- ગાજરમૂળી સમાન ગણવું – તુચ્છ ગણવું.
- ગળામાં હાડકું અટકવું – મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જવું.
- ઘરનો દીવો બહાર અંધારું – પોતાના લોકોની અવગણના કરવી.
- ચારે ચાંદ લગાડવા – શોભા વધારવી.
- ચહેરો ઊતરી જવો – નિરાશ થવું.
- જાન પર બનવી – જીવનું જોખમ થવું.
- જીવમાં જીવ આવવો – રાહત અનુભવવી.
- ઝેર ઓકવું – કડવી વાતો કરવી.
રૂઢિપ્રયોગ Pdf Download:
Conclusion
આ લેખમાં અમે Rudhiprayog In Gujaratiને સરળ અને સમજવા યોગ્ય રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રૂઢિપ્રયોગો ભાષાને વધુ રસપ્રદ, અસરકારક અને અભિવ્યક્તિપૂર્ણ બનાવે છે. આવા પ્રયોગોનો નિયમિત અભ્યાસ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓનું ભાષાજ્ઞાન મજબૂત બને છે અને લેખન-વાચનમાં કુશળતા વધે છે. આશા છે કે આ Rudhiprayog In Gujarati તમને ઉપયોગી સાબિત થશે.
આવી વધુ શૈક્ષણિક અને ઉપયોગી માહિતી માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો. ખુબ ખુબ આભાર. Thank You!
Disclaimer
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય જાણકારી માટે રજૂ કરવામાં આવી છે. Rudhiprayog In Gujarati વિવિધ શૈક્ષણિક સ્ત્રોતો અને સામાન્ય માહિતીના આધાર પર તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં કોઈ વિશેષ દાવો કરવાનો ઉદ્દેશ નથી. જો કોઈ ટાઇપિંગ ભૂલ અથવા માહિતીમાં ત્રુટિ જણાય તો કૃપા કરીને અમને જાણ કરશો.
આ પણ જરૂર વાંચો: