શું તમે Rudhiprayog In Gujarati વિશે સરળ અને ઉપયોગી માહિતી શોધી રહ્યા છો? તો તમે યોગ્ય જગ્યાએ આવ્યા છો!
Rudhiprayog In Gujarati (રૂઢિપ્રયોગ) ગુજરાતી ભાષાનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે. રૂઢિપ્રયોગ એવા વાક્યપ્રયોગો છે, જેમનો અર્થ શબ્દશઃ ન સમજાઈ, પરંતુ ખાસ અર્થમાં ઉપયોગ થાય છે. આવા રૂઢિપ્રયોગો ભાષાને વધુ અસરકારક, રસપ્રદ અને અભિવ્યક્તિપૂર્ણ બનાવે છે.
આ લેખમાં અમે વિવિધ રૂઢિપ્રયોગ અને તેના અર્થ સરળ અને સમજવા યોગ્ય રીતે રજૂ કર્યા છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓ તેને સહેલાઈથી શીખી શકે અને અભ્યાસ, પરીક્ષા અથવા લેખનમાં ઉપયોગ કરી શકે.
આ Rudhiprayog In Gujarati ઉપરાંત, તમે અહીં વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ગુજરાતી, સમાનાર્થી શબ્દો અને ગુજરાતી ઉખાણા જેવી અન્ય શૈક્ષણિક માહિતી પણ વાંચી શકો છો.
રૂઢિપ્રયોગ અને તેના અર્થ | Rudhiprayog In Gujarati
રૂઢિપ્રયોગો એટલે શું?
રૂઢિપ્રયોગો એટલે એવા વિશેષ શબ્દસમૂહો, જેનો અર્થ તેના શબ્દોના સીધા અર્થથી સમજાતો નથી, પરંતુ અલગ અને રૂઢ થયેલો અર્થ સમજાય છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો,
જે શબ્દસમૂહનો અર્થ શબ્દશઃ ન સમજાય પરંતુ ખાસ અર્થ આપે તેને રૂઢિપ્રયોગ કહે છે.
ઉદાહરણ:
→ આંખમાં ધૂળ નાખવી – છેતરવું
→ હાથ ધોઈને પડવું – પાછળ લાગી જવું
→ પગ નીચે જમીન ખસી જવી – ભારે આશ્ચર્ય થવું
Rudhiprayog In Gujarati
- આંખ ઉઘાડવી – સત્ય સમજાવવું.
- આંખ ચઢવી – ગુસ્સે થવું.
- આંખમાં ધૂળ નાખવી – છેતરવું.
- આંખે ચઢાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- આંખમાં વસવું – બહુ ગમવું.
- કાન ભરવા – ચાડીચુગલી કરવી.
- કાન દેવા – ધ્યાન આપવું.
- કાન પકડવા – ભૂલ સ્વીકારવી.
- કાનમાં કહેવું – ગુપ્ત વાત કરવી.
- કાન કાપવા – હરાવી દેવું.
- હાથ ધોઈને પડવું – પાછળ લાગી જવું.
- હાથ ઊંચા કરી દેવા – હાર માની લેવી.
- હાથ પીળા કરવાં – લગ્ન કરાવવાં.
- હાથમાં લેવું – જવાબદારી લેવી.
- હાથ તાળી આપવી – સહકાર આપવો.
- પગ નીચે જમીન ખસી જવી – ભારે આશ્ચર્ય થવું.
- પગ જમાવવો – સ્થિર થવું.
- પગ ખેંચવા – અવરોધ કરવો.
- પગમાં પડી જવું – ખૂબ વિનંતી કરવી.
- પગ ઉપર પગ ચઢાવીને બેસવું – નિરાંતે બેસવું.
- માથું ખાવું – બહુ પરેશાન કરવું.
- માથું ઊંચું કરવું – ગર્વ અનુભવવો.
- માથું નમાવવું – શરમાવું/આદર કરવો.
- માથા પર ચઢાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- માથું ફરવું – ગભરાઈ જવું.
- મોં ફેરવી લેવું – સંબંધ તોડી દેવા.
- મોંમાં પાણી આવવું – ખાવાની ઇચ્છા થવી.
- મોંમાં આંગળા નાખવા – ખૂબ આશ્ચર્ય પામવું.
- મોં કાળું કરવું – અપમાન કરવું.
- મોં રાખવું – માન રાખવું.
- છાતી ઠોકવી – ગર્વથી કહેવું.
- છાતી ફાટવી – ખૂબ દુઃખ થવું.
- છાતી પર પથ્થર મૂકવો – મન કઠોર કરવું.
- છાતી પર ચઢી બેસવું – બહુ ત્રાસ આપવો.
- છાતી ગજગજ ફૂલવી – ગર્વ અનુભવવો.
- દાંત ખાટા કરવાં – હરાવી દેવું.
- દાંત કચકચાવવાં – ગુસ્સો કરવો.
- દાંત દેખાડવાં – હસવું.
- દાંત તોડવો – કઠિન સજા કરવી.
- દાંતમાં તણખલું લેવુ – નમ્રતા બતાવવી.
- પેટમાં વાત ન ટકવી – ગુપ્ત વાત ન રાખી શકવી.
- પેટનું પાણી ન હલવું – જરા પણ અસર ન થવી.
- પેટમાં તેલ રેડાવું – ઈર્ષા થવી.
- પેટ પર લાત મારવી – રોજગાર છીનવી લેવો.
- પેટ બળવું – ઈર્ષા થવી.
- રંગમાં ભંગ પાડવો – આનંદમાં વિક્ષેપ કરવો.
- રંગ ઊડી જવો – ડરી જવું.
- રંગ ચઢવો – અસર થવી.
- રંગ બતાવવો – અસલી સ્વભાવ બતાવવો.
- રંગે હાથ પકડાવું – ગુનો કરતા પકડાઈ જવું.
- અડધું તળાવ પાર કરવું – કામ અધૂરું છોડવું
- અફાટ મહેનત કરવી – ખૂબ મહેનત કરવી
- અસ્તવ્યસ્ત થઈ જવું – ગોઠવણ બગડી જવી
- આગ બબૂલા થવું – ખૂબ ગુસ્સે થવું
- આંગળીના ટેરવે રાખવું – સંપૂર્ણ કાબૂમાં રાખવું
- આકાશે ઉડવું – વધારે ગર્વ કરવો
- આંખમાં ખૂંચવું – ન ગમવું
- આંખે અંધારું આવવું – મુશ્કેલી અનુભવવી
- આંખો ચાર થવી – મુલાકાત થવી
- આડો ઊભો રહેવું – વિરોધ કરવો
- ઈંટથી ઈંટ વગાડી દેવી – સંપૂર્ણ નાશ કરવો
- ઉઘાડા પડી જવું – ભેદ બહાર આવી જવો
- ઉપરથી સાકર અંદરથી ઝેર – દેખાવ સારો પણ સ્વભાવ ખરાબ
- ઉમટીને આવવું – મોટી સંખ્યામાં આવવું
- એક લાકડીના હોવું – સરખા સ્વભાવના હોવું
- એડી નીચે આગ લાગવી – ખૂબ ઉતાવળ થવી
- ઓછું આવવું – અછત પડવી
- ઓશિયાળું થવું – શરમાઈ જવું
- કપાળે લખેલું હોવું – નસીબમાં હોવું
- કમર તૂટી જવી – ભારે થાક લાગવો
- કાચું કાપવું – કડક રીતે હરાવવું
- કાનમાં પવન ન જવો – કોઈ ખબર ન હોવી
- કાળજું ખાઈ જવું – ખૂબ ચિંતા કરવી
- કૂવામાં પડવું – મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જવું
- ખાટી છાશ ફૂંકીને પીવી – સાવચેતી રાખવી
- ખૂંટે બાંધી દેવું – નિયંત્રણમાં રાખવું
- ગળે હાડકું બનવું – મુશ્કેલીરૂપ થવું
- ગળું સૂકાઈ જવું – ભય કે ચિંતા થવી
- ગાંઠનું ગોપીચંદન થવું – બચત ખતમ થવી
- ઘર માથે લેવું – હોબાળો મચાવવો
- ઘી ઘોળાઈ જવું – સરળતાથી કામ થઈ જવું
- ચહેરો ખીલી ઊઠવો – ખુશ થઈ જવું
- ચારે તરફ નામ થવું – પ્રસિદ્ધ થવું
- ચિત્ત ચોરાઈ જવું – ખૂબ ગમવું
- છાતી પર સાપ લોટવો – ઈર્ષા થવી
- છૂટો દોર મળવો – સ્વતંત્રતા મળવી
- જમણો હાથ બનવું – મુખ્ય સહાયક બનવું
- જીભ કાપવી – બોલેલી વાત પર પસ્તાવો કરવો
- જીવ પર આવી જવું – મુશ્કેલી વધી જવી
- ઝાઝું બોલવું – વધારે બોલવું
- ટેકો આપવો – સહારો આપવો
- ઠેકાણે લાવવું – કાબૂમાં લાવવું
- ડોકું ખંજવાળવું – મૂંઝવણમાં પડવું
- ઢીલા પડી જવું – ઉત્સાહ ગુમાવવો
- તારીફના પુલ બાંધવા – બહુ વખાણ કરવાં
- થાળી વગાડવી – જાહેરાત કરવી
- દિવો લઈને શોધવું – મુશ્કેલીથી મળવું
- ધૂળમાં મળાવી દેવું – બરબાદ કરી દેવું
- નજરે ચઢવું – પસંદ પડવું
- પાંખો કપાઈ જવી – શક્તિ ઘટી જવી
રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ અને વાક્ય
- અંગૂઠો બતાવવો – ઇનકાર કરી દેવું અથવા મદદ ન કરવી.
- અંગાર ઉપર પગ મૂકવો – જાણીને મુશ્કેલીમાં પડવું.
- અંધારામાં તીર મારવું – અંદાજે કામ કરવું.
- અક્કલ ઘાસ ચરવા જવી – બુદ્ધિ કામ ન કરવી.
- અડધે રસ્તે છોડવું – કામ પૂર્ણ ન કરવું.
- આકાશ પાતાળ એક કરવું – ઘણો પ્રયત્ન કરવો.
- આભ તૂટી પડવું – અચાનક મોટી મુશ્કેલી આવવી.
- આંગળી પર નચાવવું – પોતાના કાબૂમાં રાખવું.
- આંગળી ચીંધવી – દોષારોપણ કરવું.
- આડો હાથ દેવો – મદદ કરવી.
- ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપવો – વધારે કડક જવાબ આપવો.
- ઉંટના મોઢે જીરું – જરૂર કરતાં બહુ ઓછું હોવું.
- ઉંધું ચશ્મું પહેરવું – ઊલટું સમજવું.
- ઉપરવાળાને પ્યારા થવું – મૃત્યુ પામવું.
- એક ઘાવ બે કટકા – એક કામથી બે ફાયદા થવા.
- એક આંખે જોવું – સરખો વ્યવહાર કરવો.
- એકના બે ન થવા – બિલકુલ અસર ન થવી.
- એડીચોટીનું જોર લગાવવું – ખૂબ મહેનત કરવી.
- ઓખળીમાં માથું મૂકવું – જાણી જોઈને મુશ્કેલી મંગાવવી.
- ઓશિયાળું મોઢું કરવું – શરમાઈ જવું.
- કપાળ ફૂટવું – દુર્ભાગ્ય આવવું.
- કમર કસવી – તૈયાર થઈ જવું.
- કાચા કાનનું હોવું – જલદી વાતમાં આવી જવું.
- કાનમાં તેલ નાખીને સૂઈ જવું – બેદરકાર રહેવું.
- કાળજું કંપી ઊઠવું – ખૂબ ડર લાગવો.
- કાળજું ઠરી જવું – સંતોષ થવો.
- કાળું મોં કરવું – અપમાન કરવું.
- કૂવામાં કૂદવું – પોતે જ મુશ્કેલીમાં પડવું.
- કૂવામાંથી કાઢી ખાડામાં નાખવું – એક મુશ્કેલીમાંથી બીજીમાં મૂકવું.
- ખાટલા પકડવા – બીમાર પડી જવું.
- ખૂનનું પાણી કરવું – ભારે મહેનત કરવી.
- ગળે ઉતરવું – વાત માન્ય થવી.
- ગળે પડવું – બિનજરૂરી ભાર બનવું.
- ગળું કાપવું – છેતરપિંડી કરવી.
- ગાંઠ બાંધવી – યાદ રાખવું.
- ઘી કાઢવું – મુશ્કેલીથી કામ લેવડાવવું.
- ઘોડા વેચીને સૂઈ જવું – નિશ્ચિંત થઈ જવું.
- ચામડી ઊતરવી – ખૂબ માર પડવો.
- ચીંથરાં ઉડાડવાં – કડક ટીકા કરવી.
- ચૂલો ઠંડો પડવો – આવક બંધ થવી.
- છક્કા છૂટી જવા – ખૂબ ડરી જવું.
- છાતી પર હાથ મૂકવો – સાચું બોલવું.
- છૂ મંતર થઈ જવું – અચાનક ગાયબ થઈ જવું.
- જમીન પર પગ ન પડવો – ખૂબ ખુશ થવું.
- જીભ ઉપડવી – અયોગ્ય બોલાઈ જવું.
- જીવ તાળવે ચોંટવો – ભારે ભય લાગવો.
- જીવ બાળવો – ઈર્ષા થવી.
- ઝાડુ ફેરવી દેવું – સંપૂર્ણ સાફ કરી દેવું.
- ટસથી મસ ન થવું – જરા પણ ન હલવું.
- ઠંડા પાણીએ ખસ જવું – શાંતિથી વાત ટાળી દેવી.
- પગ લચકવા – નબળાઈ અનુભવવી
- પગ માંડવો – શરૂઆત કરવી
- પગ પર કુહાડી મારવી – પોતાને નુકસાન કરવું
- પાણી ઉતરી જવું – માન ઓછું થવું
- પાણીમાં રહેીને મગર સાથે વેર કરવો – શક્તિશાળી સાથે દુશ્મની કરવી
- પારકી આશા રાખવી – બીજાઓ પર નિર્ભર રહેવું
- પીઠ ફેરવી દેવી – સાથ છોડવો
- પીઠ પાછળ વાત કરવી – ચુગલી કરવી
- પેટમાં ખૂંચવું – ઈર્ષા થવી
- પેટનું પાણી ખળભળવું – ભય કે અસર થવી
- ફૂલ સમ ખીલી ઊઠવું – ખૂબ ખુશ થવું
- ફૂંકીને પગ મૂકવો – ખૂબ સાવચેતી રાખવી
- ફાંફાં મારવાં – વ્યર્થ પ્રયત્ન કરવો
- ફેરો ફેરવી દેવું – પરિસ્થિતિ બદલી દેવી
- બારણે ઊભું રહેવું – રાહ જોવી
- બાજી મારી જવી – જીત મેળવી લેવી
- બેડો ગરકાવ થવો – સંપૂર્ણ નિષ્ફળ થવું
- બોલ બાલા થવી – માન્યતા વધવી
- ભીંતે ચિતરાય જવું – ગભરાઈ જવું
- ભાંગફોડ મચાવવી – તોડફોડ કરવી
- મગજ દોડાવવું – વિચાર કરવો
- મનમાં ગાંઠ બાંધવી – મક્કમ નક્કી કરવું
- મન ઉડી જવું – ધ્યાન ભંગ થવું
- માથું ફરકાવવું – ઇનકાર કરવો
- માથું ધુણાવવું – સંમતિ આપવી
- માટી થવી – નાશ પામવો
- માખણમાં છરી ચાલે તેમ – સરળતાથી થવું
- મોં ફુલાવી બેસવું – રિસાઈ જવું
- મોં ખોલવું – બોલવું શરૂ કરવું
- મોં મીઠું કરાવવું – ખુશખબર આપવી
- યાદમાં વસવું – સતત યાદ આવવું
- રગે રગમાં વસી જવું – સંપૂર્ણ અસર થવી
- રસ્તો કાપવો – સમય પસાર કરવો
- રાત દિવસ એક કરવું – ભારે મહેનત કરવી
- રોટલો તૂટી જવો – ગુજરાન બંધ થવું
- લાખ ટકાનો પ્રશ્ન – ખૂબ મહત્વનો પ્રશ્ન
- લોહીનું પાણી કરવું – સખત મહેનત કરવી
- લાગણી દુભાવવી – દિલ દુભાવવું
- વચન રાખવું – આપેલું વચન પૂરું કરવું
- વંટોળમાં આવવું – મુશ્કેલીમાં સપડાવું
- વાત વાળી દેવી – વિષય બદલી દેવો
- વચમાં બોલી પડવું – વચ્ચે દખલ કરવી
- વહેણમાં વહી જવું – પરિસ્થિતિ પ્રમાણે ચાલવું
- વાળ વાંકો ન થવો – જરા પણ નુકસાન ન થવું
- શીશ નમાવવું – આદર બતાવવો
- શરમથી પાણી પાણી થવું – ખૂબ શરમાવું
- શિંગડા ભીંસવા – ઝઘડો કરવો
- સૂઝ બુઝ ગુમાવવી – સમજ ગુમાવવી
- સૂર બદલવો – વર્તન બદલવું
- સાત તાળા પાછળ રાખવું – ખૂબ સુરક્ષિત રાખવું
- હાથ પકડવો – મદદ કરવી
- હાથમાંથી સરકી જવું – ગુમાવી દેવું
- હાથ તંગ હોવો – પૈસાની તંગી હોવી
- હૈયે વાગવું – દિલને દુઃખ થવું
- હવા ટાઈટ થઈ જવી – ડરી જવું
- હોશ ઠેકાણે આવવું – સમજ આવવી
- હિસાબ ચોખ્ખો કરવો – બદલો લેવો / ખાતું પૂરું કરવું
- ક્ષણમાં ગાયબ થવું – તરત અદૃશ્ય થવું
- ખિસ્સો ખાલી થવો – પૈસા ખર્ચાઈ જવા
- ગોટાળો ઊભો કરવો – ગડબડ મચાવવી
- પગ તળેથી જમીન સરકી જવી – અચાનક આવી પડેલી ઘટના કે સમાચારથી ભારે આશ્ચર્ય અને ગભરાટ અનુભવવો
- પેટમાં આગ લાગવી – બીજાની સફળતા જોઈને ઈર્ષા અથવા મનમાં બળતરા થવી
- પગ પર ઊભા રહેવું – પોતાના પરિશ્રમથી સ્વતંત્ર બની જીવન જીવવા સક્ષમ થવું
- પાણી પહેલાં પાળ બાંધવી – મુશ્કેલી આવે તે પહેલાં જ આગોતરી તૈયારી કરી લેવી
- પાંખ ફેલાવવી – પોતાની શક્તિ, કાબેલિયત અથવા કાર્યક્ષેત્રનો વિસ્તાર કરવો
- ફાટેલા ઢોલ જેવું થવું – કોઈ રહસ્ય કે વાત સૌને જાણી જવી અને ગુપ્ત ન રહેવી
- ફૂલ નહીં સમાતું હોવું – ખૂબ આનંદ કે ગર્વના કારણે અત્યંત ખુશ થઈ જવું
- ફૂંક ફૂંકીને ચાલવું – ભૂતકાળના અનુભવથી ખૂબ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવું
- બાજી ઉલટી પડી જવી – અપેક્ષા વિરુદ્ધ પરિણામ આવવું અને પરિસ્થિતિ બદલાઈ જવી
- બારણે બારણે ભટકવું – મદદ, કામ કે સહાય માટે અનેક જગ્યાએ ફરવું
- બેડો પાર કરવો – મુશ્કેલ કાર્ય સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લેવો
- ભીંતને પણ કાન હોવા – ગુપ્ત વાતો પણ કોઈ સાંભળી શકે એવી શક્યતા હોવી
- ભૂંસી નાખવું – કોઈ વસ્તુ, નામ અથવા નિશાની સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ કરી દેવી
- મન પર પથ્થર મૂકવો – દુઃખ હોવા છતાં કઠોર બની નિર્ણય લેવો
- મગજના ઘોડા દોડાવવાં – કોઈ પ્રશ્ન ઉકેલવા માટે ખૂબ વિચાર કરવો
- માટીનું મોં કરવું – પોતાની પ્રતિષ્ઠા કે માનહાનિ થઈ જવી
- મોં પર તાળું મારવું – જાણતા હોવા છતાં ચૂપ રહેવું
- મોઢે મધ અને દિલમાં ઝેર – ઉપરથી મીઠું બોલવું પરંતુ અંદરથી દુર્ભાવ રાખવો
- રસ્તે લાવવું – ખોટી રીતે ચાલતા વ્યક્તિને સાચી દિશામાં લાવવી
- રગમાં લોહી ઉકાળવું – અત્યંત ગુસ્સો કે ઉત્સાહ અનુભવવો
- લોહીનું પાણી કરવું – અત્યંત મહેનત કરીને કામ પૂર્ણ કરવું
- વાઘને વાછરડું બતાવવું – શક્તિશાળી સામે નિર્ભયતાથી ઉભા રહેવું
- વાતનો તાંતણો પકડવો – વાતનો સાચો અર્થ કે મૂળ મુદ્દો સમજી લેવો
- વંટોળમાં સપડાઈ જવું – મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં અચાનક ફસાઈ જવું
- વહેણ સામે તરવું – બધાની વિરુદ્ધ જઈને પોતાનો માર્ગ અપનાવવો
- શેરની માફક ગર્જવું – ખૂબ બહાદુરીથી અથવા આત્મવિશ્વાસથી બોલવું
- સાપ નીકળ્યા પછી લાકડી પીટવી – સમય પસાર થઈ ગયા પછી વ્યર્થ કાર્યવાહી કરવી
- સૂરજને દીવો બતાવવો – મહાન વ્યક્તિને નાની બાબત શીખવવાનો પ્રયાસ કરવો
- હાથમાંથી રેતી સરકે તેમ જવું – તક અથવા વસ્તુ ધીમે ધીમે હાથમાંથી નીકળી જવી
- હૈયામાં ઘર કરી જવું – કોઈ વ્યક્તિ કે વાત ખૂબ ગમીને મનમાં સ્થાયી થઈ જવી
રૂઢિપ્રયોગ નો અર્થ આપો અને વાક્ય
- ડંકો વગાડવો – પ્રસિદ્ધિ કરવી અથવા જાહેરાત કરવી.
- ડંખ મારવો – કટાક્ષ કરવો અથવા દુઃખ પહોંચાડવું.
- ડાબો હાથનો ખેલ – બહુ સહેલું કામ હોવું.
- ડૂબતા ને તણખલાનો સહારો – મુશ્કેલીમાં નાની મદદ પણ મોટી લાગવી.
- ઢોલ પીટવો – પોતાની વાતનો વધારે પ્રચાર કરવો.
- તળપદી વાત કરવી – સ્પષ્ટ અને સીધી વાત કરવી.
- તાર તૂટવો – સંબંધ તૂટી જવો.
- તાળી બે હાથથી વાગે – ઝઘડામાં બંને પક્ષ જવાબદાર હોવા.
- તેલ જોવું, તેલની ધાર જોવી – પરિસ્થિતિનો અંદાજ રાખવો.
- તેલ લેવા જવું – કામથી દૂર થવું.
- થૂંકી નાખવું – તિરસ્કાર કરવો.
- થાળીનો વાંકો – ઘરનો જ દગાબાજ માણસ.
- દમ તોડવો – મૃત્યુ પામવું.
- દાળ ન ગળવી – યુક્તિ સફળ ન થવી.
- દિવાસળી ચાંપવી – ઝઘડો કરાવવો.
- દીવાલને પણ કાન હોય છે – ગુપ્ત વાત બહાર જઈ શકે.
- દૂધનું દૂધ, પાણીનું પાણી કરવું – સત્ય-અસત્યનો નિર્ણય કરવો.
- દૂધે ધોયેલા ન હોવું – સંપૂર્ણ નિર્દોષ ન હોવું.
- દોરી તૂટવી – સંબંધ તૂટી જવો.
- ધક્કા ખાવા – ભટકવું અથવા મુશ્કેલી સહન કરવી.
- ધૂળ ચાટવી – હાર ખાવી.
- ધોળા દિવસે તારા દેખાવા – ભારે મુશ્કેલી અનુભવવી.
- નાક કાપવું – અપમાન થવું.
- નાકમાં દમ કરવો – ખૂબ પરેશાન કરવું.
- નાક ઊંચું રાખવું – માન-આબરૂ જાળવવી.
- નાક રગડવી – ઘણી વિનંતી કરવી.
- નામ ડૂબાડવું – બદનામ કરવું.
- નામના નિશાન મટાડવા – સંપૂર્ણ નાશ કરવો.
- નાવ ડૂબવી – નિષ્ફળ થવું.
- નાચવું ને આંગણું વાંકું – પોતાની ખામી બીજાને આપવી.
- પગમાં બેડી પડવી – બંધનમાં આવવું.
- પાણી પાણી થઈ જવું – ખૂબ શરમાઈ જવું.
- પાણી ફેરવી દેવું – મહેનત બગાડી દેવી.
- પાણી માપવું – શક્તિ અજમાવવી.
- પાર ઉતરવું – સફળ થવું.
- પીઠ પાછળ ઘા કરવો – દગો આપવો.
- પીઠ થાબડવી – પ્રશંસા કરવી.
- પેટ કાપવું – બચત કરવી.
- પેટનું પાણી હલવું – અસર થવી.
- ફાટફાટ બોલવું – સ્પષ્ટ બોલવું.
- ફૂલીને ફાલકું થવું – ખૂબ ગર્વ અનુભવવો.
- બાર વાગી જવા – હાલત ખરાબ થવી.
- બેડો પાર થવો – કામ સફળ થવું.
- બોલતી બંધ થઈ જવી – નિઃશબ્દ થઈ જવું.
- ભાંડો ફૂટવો – ભેદ ખુલ્લો પડી જવો.
- ભીંત સાથે માથું ફોડવું – વ્યર્થ મહેનત કરવી.
- મગજ ખાવું – બહુ કંટાળો આપવો.
- માટી પાડી દેવી – બગાડી નાખવું.
- માખણ લગાડવું – ખુશામત કરવી.
- મોંમાં રામ બગલમાં છરી – ઉપરથી સારો અને અંદરથી ખરાબ હોવો.
- મોંમાં પાણી ભરાઈ જવું – સ્વાદિષ્ટ વસ્તુ જોઈને ખાવાની ઇચ્છા થવી.
- મોં લટકાવવું – ઉદાસ થઈ જવું.
- મોં સીવાઈ જવું – ચૂપ થઈ જવું.
- મોઢે ચડાવવું – વધારે લાડ કરવો.
- યમરાજ દેખાવા – ભારે ડર લાગવો.
- રગમાં રગ ન રહેવી – ખૂબ ડરી જવું.
- રંગે ચઢવું – અસર થવી.
- રફુચક્કર થઈ જવું – ભાગી જવું.
- રાઈનો પર્વત કરવો – નાની વાતને મોટી બનાવવી.
- રાખમાંથી ચિંગારી નીકળવી – શાંત બાબત ફરી ઉગ્ર બનવી.
- રોટલો રળવો – ગુજરાન ચલાવવું.
- લોહી ઉકળી ઊઠવું – ભારે ગુસ્સો આવવો.
- લોહી પાણી કરવું – ખૂબ મહેનત કરવી.
- લોટપોટ થઈ જવું – ખૂબ હસવું અથવા પડી જવું.
- વખાણના પુલ બાંધવા – ખૂબ પ્રશંસા કરવી.
- વંટોળે ચડવું – મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જવું.
- વાઘની બોડમાં હાથ નાખવો – જોખમ લેવું.
- વાતનું વતેસર કરવું – વાતને વધારી ચઢાવી કહેવી.
- વાતમાં આવી જવું – સહેલાઈથી વિશ્વાસ કરી લેવો.
- વાવાઝોડું ઊભું કરવું – મોટી હલચલ મચાવવી.
- વિષના ઘૂંટડા પીવા – દુઃખ સહન કરવું.
- વહેતી ગંગામાં હાથ ધોવા – તકનો લાભ લેવો.
- શીંગડા ભેરવવા – ઝઘડો કરાવવો.
- શેરનું કાળજું હોવું – ખૂબ બહાદુર હોવું.
- શેર લોહી ચાખવું – ખોટી ટેવ પડી જવી.
- સાપ સૂંઘી જવો – અચાનક ચૂપ થઈ જવું.
- સાતમા આસમાને ચઢવું – ખૂબ ખુશ થવું.
- સૂંઠને ગાંગડે ગાંધી ન થવાય – નકામી વસ્તુથી સારું ન બને.
- સોનામાં સુગંધ ભળવી – વધુ સારી વસ્તુ મળવી.
- સોનાનું ઈંડું આપતી મરઘી – સતત લાભ આપતી વસ્તુ.
- હવા થઈ જવું – ગાયબ થઈ જવું.
- હાથ ઝાટકવા – જવાબદારી ટાળી દેવી.
- હાથમાં રમાડવું – પોતાના કાબૂમાં રાખવું.
- હાથ મલતા રહી જવું – પસ્તાવો કરવો.
- હાથ સફાઈ કરવી – ચોરી કરવી.
- હૈયું તૂટી જવું – ભારે દુઃખ થવું.
- હૈયે હાથ રાખવો – દિલ મજબૂત કરવું.
- હોશ ઉડી જવા – ગભરાઈ જવું.
- ક્ષણમાં તોલવું – તરત નિર્ણય કરવો.
- ખીચડી રંધાવવી – ગુપ્ત યોજના બનવી.
- ખાટું મોઢું કરવું – નારાજ થવું.
- ખાડો ખોદવો – બીજાને નુકસાન પહોંચાડવાની યોજના કરવી.
- ગાજરમૂળી સમાન ગણવું – તુચ્છ ગણવું.
- ગળામાં હાડકું અટકવું – મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જવું.
- ઘરનો દીવો બહાર અંધારું – પોતાના લોકોની અવગણના કરવી.
- ચારે ચાંદ લગાડવા – શોભા વધારવી.
- ચહેરો ઊતરી જવો – નિરાશ થવું.
- જાન પર બનવી – જીવનું જોખમ થવું.
- જીવમાં જીવ આવવો – રાહત અનુભવવી.
- ઝેર ઓકવું – કડવી વાતો કરવી.
- અંગત વાત બહાર પાડવી – ખાનગી કે ગુપ્ત વાત સૌની સામે કહી દેવી
- અંગારા પર બેસવું – ભારે ચિંતા અથવા બેચેની અનુભવવી
- અંતરથી તૂટી જવું – અંદરથી ખૂબ દુઃખી અથવા નિરાશ થઈ જવું
- અંધારા માં અથડાવું – યોગ્ય માર્ગ ન મળવાથી મૂંઝવણમાં પડવું
- અક્કલ કામ ન કરવી – મુશ્કેલી સમયે સમજશક્તિ ગુમાવી દેવી
- આકાશ માથે તૂટી પડવું – અચાનક મોટી આફત કે દુઃખ આવી પડવું
- આંખ સામે અંધારું છવાઈ જવું – આઘાતથી કશું સમજ ન પડવું
- આંખો બિછાવીને રાહ જોવી – ખૂબ આતુરતાથી કોઈની રાહ જોવી
- આંગળીમાંથી પાણી ન ટપકવું – ખૂબ કંજૂસ હોવું
- આડા હાથ કામે લાગવું – મુશ્કેલીમાં મદદ કરવા તાત્કાલિક આગળ આવવું
- ઈંટે ઈંટ વાગવી – સંપૂર્ણ વિનાશ થઈ જવો
- ઉંઘ હરામ થવી – ચિંતા કે કામના ભારથી શાંતિ ન મળવી
- ઉપર ઉપરથી ચાલવું – ઊંડાણમાં ગયા વગર કામ ચલાવવું
- ઉલટું ચોર કોટવાલને દાંડે – દોષી વ્યક્તિ નિર્દોષને જ દોષ આપે
- એક જ લાકડીથી હાંકવું – બધાને એકસરખા રીતે ગણવું
- એડી ઘસાઈ જવી – ખૂબ દોડધામ કે મહેનત કરવી
- ઓછામાં ઘણું સમજવું – થોડી વાતમાં જ આખી વાત સમજી જવી
- ઓશીકું ભીનું કરવું – દુઃખથી રડવું
- કપાળ પર વાંસો વાગવો – દુર્ભાગ્યનો સામનો કરવો
- કમર તોડી નાખવી – બહુ ભારે મહેનત લેવડાવવી
- કાચું પકડી લેવું – નબળાઈનો લાભ લઈ પકડી પાડવું
- કાનમાં ગુંજતું રહેવું – વારંવાર યાદ આવતું રહેવું
- કાળજું હાથમાં આવી જવું – અચાનક ભયથી ગભરાઈ જવું
- કૂવામાંથી બહાર આવવું – મુશ્કેલીમાંથી છૂટકારો મેળવવો
- ખભે ભાર આવવો – જવાબદારી આવી પડવી
- ખાટા મીઠા અનુભવ લેવાં – સારા અને ખરાબ બંને અનુભવ કરવાં
- ખૂણે ધકેલી દેવું – અવગણના કરીને દૂર રાખવું
- ગળે ગળે ભરાઈ જવું – ભાવનાથી ગદગદ થઈ જવું
- ગાંઠ છૂટી જવી – મુશ્કેલીનો ઉકેલ આવી જવો
- ઘરમાં ઘૂસણખોરી થવી – પોતાની જગ્યામાં બીજાનો અતિરેક પ્રવેશ થવો
- ઘી સીધી આંગળીથી ન નીકળવું – સરળ રીતે કામ ન થવું
- ચહેરા પર લખાયેલું હોવું – લાગણી સ્પષ્ટ દેખાતી હોવી
- ચામડી જતી રહેવી – ખૂબ કષ્ટ કે માર સહન કરવો
- ચારે બાજુથી ઘેરાઈ જવું – દરેક તરફથી મુશ્કેલીમાં આવવું
- છાતી પર ઘા લાગવો – ખૂબ મન દુભાઈ જવું
- છુપો ઘા મારવો – ગુપ્ત રીતે નુકસાન પહોંચાડવું
- જમાનો ફેરવાઈ જવો – સમય અને પરિસ્થિતિ બદલાઈ જવી
- જીભ પર સરસ્વતી હોવી – ખૂબ સુંદર અને અસરકારક રીતે બોલવાની શક્તિ હોવી
- જીવ અધ્ધર થઈ જવો – ચિંતા કે ભયથી બેચેન થવું
- ઝટકો લાગી જવો – અચાનક આઘાત અનુભવવો
- ટેકો તૂટી જવો – આધાર કે સહારો ખોવાઈ જવો
- ઠોકર ખાઈ શીખવું – ભૂલોથી અનુભવ મેળવી શીખવું
- ડૂબતી નૈયા બચાવવી – મુશ્કેલ સ્થિતિમાંથી ઉગારવું
- ઢાળ બનવું – રક્ષણ આપનાર બનવું
- તાર તણાઈ જવો – સંબંધ અથવા જોડાણ કમજોર થઈ જવું
- થાળીમાં પીરસેલું મળવું – મહેનત વગર સરળતાથી પ્રાપ્ત થવું
- દમ છૂટી જવો – ભારે થાક કે ભય અનુભવવો
- ધૂળ ઝાડવી – જૂની વાત કે વસ્તુ ફરી બહાર લાવવી
- નજર તીરની જેમ જવું – તીવ્ર ધ્યાનથી જોવું
- પગમાં પાંખ લાગી જવી – ખૂબ ઝડપથી ભાગી જવું
રૂઢિપ્રયોગ Pdf Download:
Conclusion
આ લેખમાં અમે Rudhiprayog In Gujaratiને સરળ અને સમજવા યોગ્ય રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રૂઢિપ્રયોગો ભાષાને વધુ રસપ્રદ, અસરકારક અને અભિવ્યક્તિપૂર્ણ બનાવે છે. આવા પ્રયોગોનો નિયમિત અભ્યાસ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓનું ભાષાજ્ઞાન મજબૂત બને છે અને લેખન-વાચનમાં કુશળતા વધે છે. આશા છે કે આ Rudhiprayog In Gujarati તમને ઉપયોગી સાબિત થશે.
આવી વધુ શૈક્ષણિક અને ઉપયોગી માહિતી માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો. ખુબ ખુબ આભાર. Thank You!
Disclaimer
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય જાણકારી માટે રજૂ કરવામાં આવી છે. Rudhiprayog In Gujarati વિવિધ શૈક્ષણિક સ્ત્રોતો અને સામાન્ય માહિતીના આધાર પર તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં કોઈ વિશેષ દાવો કરવાનો ઉદ્દેશ નથી. જો કોઈ ટાઇપિંગ ભૂલ અથવા માહિતીમાં ત્રુટિ જણાય તો કૃપા કરીને અમને જાણ કરશો.
આ પણ જરૂર વાંચો: