શું તમે ગુજરાતી કહેવત ( Gujarati Kahevat ) વાંચવા કે શીખવા ઇચ્છો છો? તો તમે યોગ્ય જગ્યાએ આવ્યા છો!
ગુજરાતી કહેવત માં ગુજરાતીની લોકબોલીમાંથી ઉદ્ભવેલી લોકપ્રિય કહેવતો રજૂ કરવામાં આવે છે, જે જીવનના અનુભવો, સંસ્કૃતિ, સમજદારી અને વ્યવહારિક જ્ઞાનને ટૂંકા પરંતુ અર્થપૂર્ણ શબ્દોમાં વ્યક્ત કરે છે. આવી કહેવતો આપણા દૈનિક જીવનમાં માર્ગદર્શન આપે છે અને ભાષાને વધુ સમૃદ્ધ તથા અસરકારક બનાવે છે. આ લેખમાં અમે Gujarati Kahevatને સરળ, સ્પષ્ટ અને સમજવા સહેલાં રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
આ ગુજરાતી કહેવત ઉપરાંત, તમે અહીં શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ, ગુજરાતી તળપદા શબ્દો અને શૈક્ષણિક માહિતી પણ વાંચી શકો છો.
ગુજરાતી કહેવત, તેના અર્થ સાથે | All Gujarati Kahevat with Answer
કહેવત એટલે શું?
કહેવત એટલે લોકોના અનુભવ અને જીવનના પાઠ પરથી બનેલું ટૂંકું, સરળ અને અર્થસભર વાક્ય, જે કોઈ વાતને સ્પષ્ટ રીતે સમજાવવા અથવા શીખ આપવા માટે વપરાય છે.
કહેવતોમાં સામાન્ય રીતે જીવનની સત્યતા, નૈતિકતા, સમજદારી અને અનુભવનો સાર સમાયેલો હોય છે.
Gujarati Kahevat with Answer
- જે વાવે તે કાપે – જે માણસ જે કરે છે, તેવું જ પરિણામ ભોગવે છે.
- ધીરજનું ફળ મીઠું – ધીરજ રાખવાથી સારો પરિણામ મળે છે.
- ખાલી ઘડું વધારે અવાજ કરે – ઓછું જ્ઞાન ધરાવનાર વધુ બોલે છે.
- એક પંથ બે કાજ – એક કામથી બે ફાયદા થવા.
- જેટલું ગુડ તેટલો ગોળ – જેવી કિંમત તેમ જ ગુણ.
- નાચ ન જાણે આંગણું વાંકડું – પોતાની ભૂલ બીજાને દોષારોપણ કરવું.
- ઉંચા ઝાડે ઊંચા પવન – મોટાને વધુ મુશ્કેલીઓ આવે.
- આગ વગર ધુમાડો નહીં – કોઈ વાત પાછળ કોઈ કારણ હોય છે.
- જ્યાં જરૂર ત્યાં હાજર – જરૂર પડે ત્યારે મદદરૂપ થવું.
- ઘરનું મરઘું દાળ બરાબર – પોતાની વસ્તુનું મૂલ્ય ન સમજવું.
- આંધળાને લાકડીનો ટેકો – મુશ્કેલીમાં સહારો મળવો.
- મીઠા બોલે માર મારવો – મીઠી વાત કરીને નુકસાન કરવું.
- બૂંદ બૂંદથી સાગર બને – નાનાં પ્રયાસોથી મોટું કામ બને.
- પાણી માથેથી પસાર થવું – સહનશક્તિથી વધારે મુશ્કેલી થવી.
- કાંટામાંથી કાંટો કાઢવો – મુશ્કેલી દૂર કરવા ચતુરાઈ કરવી.
- જ્યાં ધુમાડો ત્યાં આગ – અફવા પાછળ કંઈક સત્ય હોય.
- હાથી જાય બજારમાં, કૂતરા ભુંકે હજાર – મોટા લોકોની ટીકા થતી રહે.
- ઘી સીધું આંગળીથી ન મળે – મહેનત વિના લાભ ન મળે.
- આકાશના તારા તોડવા – અશક્ય સપનાઓ જોવું.
- નદી કિનારે બેસી નાવ જોવી – જોખમ લીધા વગર ફાયદો ઈચ્છવો.
- જે દેખાય તે જ સત્ય નથી – દેખાવ પર વિશ્વાસ ન કરવો.
- મોંમાં રામ, બગલમાં છરી – બહારથી સારા, અંદરથી ખરાબ.
- એકલું ઝાડ વન ન બને – એક માણસથી બધું શક્ય નથી.
- લોભે લંગર તૂટે – લોભ નુકસાન કરે છે.
- પડતા પર પાટું મારવું – મુશ્કેલીમાં વધુ દુઃખ આપવું.
- ઘરમાં દાળ નથી અને બહાર ભાત – પોતાની જરૂર છોડીને દેખાવ કરવો.
- આંગળી ચાટીને ઘી ન મળે – મહેનત વગર સફળતા નહીં.
- જેમ રાજા તેમ પ્રજા – નેતા જેવો, જનતા તેવી.
- પેટમાં દારૂ અને મોઢે સંતવાણી – અંદર કંઈક, બહાર કંઈક.
- જ્યાં પ્રેમ ત્યાં પરમાત્મા – સાચા પ્રેમમાં ઈશ્વરનો વાસ છે.
Kahevat In Gujarati
- ઉંટ પહાડ નીચે આવતો નથી – અહંકારી માણસ સહેલાઈથી નમતો નથી.
- આંગળી બતાવો તો હાથ પકડી લે – વધારે લાલચી સ્વભાવ.
- ઘોડા છૂટી ગયા પછી તબેલો બંધ કરવો – મોડું પગલું ભરવું.
- ઘી ઉલટું થવું – કામ બગડી જવું.
- ચોરના પગ ટૂંકા – ખોટું કરનાર ઝડપાઈ જાય છે.
- બોલતાં પહેલાં વિચારવું – વિચાર વિના બોલવાથી નુકસાન થાય.
- અતિ કરશો તો અનર્થ થશે – હદથી વધુ કંઈ પણ ખરાબ.
- ઘરમાં દીવો નથી અને બહાર દીપાવલી – દેખાડા માટે ખર્ચ કરવો.
- કૂતરું ભુંકે, હાથી ચાલે – નકામી ટીકા પર ધ્યાન ન આપવું.
- જ્યાં નથી ત્યાં હાથ ન નાખવો – બિનજરૂરી દખલ ન કરવો.
- પાણીમાં રહી મગર સાથે વેર – પરિસ્થિતિ વિરુદ્ધ વર્તન કરવું.
- આંધળું વહાણ, અંધો ખેવૈયો – નેતા અને અનુયાયી બંને અયોગ્ય.
- જે જેવું કરે તે તેવું ભરે – કર્મનું પરિણામ ભોગવવું.
- નદીના બે કિનારા સાથે ન ચાલે – એકસાથે બે રસ્તા શક્ય નથી.
- દૂધનો દાઝેલો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકી પીવે – એકવાર નુકસાન થાય તો વધુ સાવધાન રહે.
- પાણીમાં લાકડું ફેંકવું – બેકાર પ્રયત્ન કરવો.
- આકાશમાંથી પડ્યો ને ખજૂરના ઝાડે અટક્યો – એક મુશ્કેલીમાંથી બીજીમાં ફસાવું.
- પાડા પર પાટું – પહેલેથી દુઃખમાં વધુ દુઃખ આપવું.
- નકામા માણસનું કામ વધારે – નિષ્ફળ વ્યક્તિ બિનજરૂરી વાત કરે.
- એક ચોર બીજાને ઓળખે – ખોટું કરનાર ખોટાને ઓળખી જાય.
- પેટ સાફ તો મન સાફ – શરીર સ્વચ્છ તો વિચાર સ્વચ્છ.
- ઘર ભડકે તો વાડ શેને? – મૂળ સમસ્યા રહે તો ઉપાય બેકાર.
- સપનામાં લાડુ અને જાગતાં ભૂખ – કલ્પના વધારે, હકીકત ઓછી.
- હાથનું કંકુ આંખે આંજવું – પોતાનું નુકસાન જાતે કરવું.
- દોડતા પાણીમાં કચરો ન દેખાય – વ્યસ્તતામાં ભૂલ નજરે ન પડે.
- આગથી રમશો તો બળશો – ખોટા કામનું નુકસાન થશે.
- માથું ગરમ અને બુદ્ધિ ઠંડી – ગુસ્સામાં સમજ ન રહે.
- ઘરનો ભેદી લંકા ઢાળે – અંદરનો માણસ જ નુકસાન કરે.
- બાપના પૈસે શોખ – પોતે કમાયા વિના મજા કરવી.
- હાથીના દાંત બતાવવાના જુદા અને ચાવવાના જુદા – દેખાવ અને હકીકત અલગ.
સમાન અર્થ ધરાવતી કહેવતો
જે વાવે તે કાપે – જે જેવું કરે તે તેવું ભરે
→ માણસ જે સારા કે ખરાબ કામ કરે છે, તેનું પરિણામ તેને ભવિષ્યમાં જરૂર મળે છે; જીવનમાં કોઈ પણ કર્મ વ્યર્થ જતું નથી.
ધીરજનું ફળ મીઠું – ધીરજ રાખો તો જીત ચોક્કસ
→ જે વ્યક્તિ મુશ્કેલીમાં પણ ધીરજ રાખે છે અને હાર માનતી નથી, તેને અંતે સફળતા અને સારો પરિણામ મળે છે.
ખાલી ઘડું વધારે અવાજ કરે – ઓછું જ્ઞાન, વધુ બોલ
→ જેને ઓછું જ્ઞાન હોય છે તે વધારે દેખાડો કરે છે, જ્યારે સમજદાર માણસ શાંતિથી અને વિચારપૂર્વક બોલે છે.
એક પંથ બે કાજ – એક તીરે બે નિશાન
→ એક જ પ્રયત્નથી બે લાભ મળી જાય ત્યારે આ કહેવત વપરાય છે; સમજદારીથી કામ કરવાથી સમય અને મહેનત બંને બચી જાય છે.
ઘરનું મરઘું દાળ બરાબર – પાસેનું સોનું કીમતી નથી લાગતું
→ પોતાની પાસે જે વસ્તુ હોય તેનું મૂલ્ય માણસ સમજતો નથી, પરંતુ બીજાની વસ્તુ વધારે સારી અને કીમતી લાગે છે.
આગ વગર ધુમાડો નહીં – કારણ વગર ઘટના નથી
→ કોઈપણ અફવા, વાત કે ઘટના પાછળ કોઈને કોઈ સત્ય અથવા કારણ છુપાયેલું જ હોય છે.
ઉંચા ઝાડે ઊંચા પવન – મોટાને મોટી મુશ્કેલી
→ જે વ્યક્તિ ઊંચા પદ પર હોય છે અથવા સફળ બને છે, તેને સામાન્ય માણસ કરતાં વધુ જવાબદારી અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.
લોભે લંગર તૂટે – લાલચ બધી બરબાદી કરે
→ વધારે લોભ રાખવાથી માણસ સાચું મળતું હોય તે પણ ગુમાવી દે છે અને અંતે નુકસાન જ ભોગવે છે.
નાચ ન જાણે આંગણું વાંકડું – પોતાની ભૂલ બીજાને આપવી
→ પોતાની ખામી સ્વીકારવાને બદલે માણસ બીજાને દોષ આપે છે, જેથી પોતે સાચો દેખાય.
ઘોડા છૂટી ગયા પછી તબેલો બંધ – સમય ગયા પછી અક્કલ
→ યોગ્ય સમયે પગલું ન ભરવાથી પછી પસ્તાવું પડે છે, પરંતુ ત્યારે કંઈ સુધારો શક્ય નથી.
આંધળાને લાકડીનો ટેકો – મુશ્કેલીમાં સહારો
→ મુશ્કેલીના સમયમાં જો કોઈ મદદ કરે તો તે જીવન માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે.
પાણી માથેથી પસાર થવું – સહનશક્તિ ખૂટવી
→ જ્યારે મુશ્કેલી માણસની સહનશક્તિ કરતાં વધુ વધી જાય ત્યારે આવી સ્થિતિને આ કહેવતથી સમજાવવામાં આવે છે.
કૂતરું ભુંકે હાથી ચાલે – ટીકાને અવગણવી
→ મોટા અને સફળ લોકો નાની-મોટી ટીકા પર ધ્યાન આપ્યા વગર પોતાના માર્ગ પર આગળ વધે છે.
બૂંદ બૂંદથી સાગર બને – નાનાં પ્રયત્ને મોટું પરિણામ
→ નાના નાના પ્રયાસો સતત કરતા રહીએ તો અંતે મોટું સફળ પરિણામ મળી શકે છે.
ઘરમાં દીવો નથી બહાર દીપાવલી – દેખાડા માટે ખર્ચ
→ પોતાની મૂળ જરૂરિયાત પૂરી ન હોવા છતાં લોકો બહાર દેખાડા માટે ફાજલ ખર્ચ કરે છે.
મોંમાં રામ બગલમાં છરી – બહારથી સારા અંદરથી ખરાબ
→ જે વ્યક્તિ બહારથી ખૂબ સારો દેખાય પરંતુ અંદરથી દગાખોર હોય તેને આ કહેવત લાગુ પડે છે.
એકલું ઝાડ વન ન બને – એકથી ટીમ મોટી
→ એક માણસ એકલો બધું કરી શકતો નથી; સફળતા માટે ટીમ અને સહયોગ જરૂરી છે.
આકાશના તારા તોડવા – અશક્ય સપના
→ જે ઇચ્છાઓ પૂરી થવી શક્ય જ નથી તેવી કલ્પનાઓ કરવી એ સમય બગાડવા જેવું છે.
ઘી સીધું આંગળીથી ન મળે – મહેનત વગર લાભ નહીં
→ જીવનમાં કોઈ પણ સફળતા કે લાભ મેળવવા માટે મહેનત કરવી જ પડે છે.
ઘરનો ભેદી લંકા ઢાળે – અંદરનો શત્રુ ખતરનાક
→ ઘણી વખત આપણું નુકસાન બહારના લોકો કરતાં આપણા નજીકના લોકો વધુ કરે છે.
પડતા પર પાટું – દુઃખમાં વધુ દુઃખ
→ પહેલેથી મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા માણસ પર વધુ ભાર નાખવો એ વધુ અન્યાય છે.
દૂધનો દાઝેલો છાશ ફૂંકી પીવે – અનુભવથી સાવધાન
→ એકવાર નુકસાન થયેલું હોય તો માણસ પછી ખૂબ જ સાવચેત બની જાય છે.
નદી કિનારે બેસી નાવ જોવી – જોખમ વગર ફાયદો ઈચ્છવો
→ પ્રયત્ન અને જોખમ લીધા વગર ફક્ત સફળતાની આશા રાખવી ખોટી છે.
હાથીના દાંત બતાવવાના જુદા – દેખાવ અલગ હકીકત અલગ
→ ઘણી વખત લોકો બહાર જે બતાવે છે તે હકીકતમાં તેમનો સાચો સ્વભાવ નથી હોતો.
આંધળું વહાણ અંધો ખેવૈયો – અયોગ્ય નેતા અને અનુયાયી
→ જ્યારે નેતા અને તેના અનુયાયી બંને અયોગ્ય હોય ત્યારે સંસ્થા કે સમાજ નિષ્ફળ જાય છે.
ચોરના પગ ટૂંકા – ખોટું લાંબું ચાલતું નથી
→ ખોટી વાત કે ખોટું કામ લાંબા સમય સુધી છુપાઈ શકતું નથી, એક દિવસ બહાર આવી જ જાય છે.
પાણીમાં રહી મગર સાથે વેર – પરિસ્થિતિ સામે લડવું
→ જે પરિસ્થિતિમાં રહીને તેના વિરુદ્ધ વર્તન કરવું એ પોતાની જાતને મુશ્કેલીમાં મૂકવા જેવું છે.
બાપના પૈસે શોખ – પોતાની મહેનત વિના મજા
→ પોતાની કમાણી કર્યા વગર મળતી સુવિધાનો સાચો મૂલ્ય માણસ સમજી શકતો નથી.
પેટમાં દારૂ મોઢે સંતવાણી – બહાર કંઈક અંદર કંઈક
→ જે વ્યક્તિ બહારથી સારા શબ્દો બોલે પરંતુ અંદરથી ખોટા વિચારો રાખે તે દંભી કહેવાય.
જેમ રાજા તેમ પ્રજા – નેતા જેવો સમાજ એવો
→ સમાજ કે સંસ્થાનો સ્વભાવ તેના નેતા પર આધાર રાખે છે; નેતા સારો હશે તો પ્રજા પણ સારી બનશે.
વિરોધી અર્થ આપતી કહેવતો
જે વાવે તે કાપે
વિરોધી: ભાગ્યમાં હોય તે મળે
→ માણસના કર્મ કરતાં ભાગ્ય વધુ અસર કરે છે, કેટલીક વખત મહેનત વગર પણ સફળતા મળી જાય છે.
ધીરજનું ફળ મીઠું
વિરોધી: વેળા વહી ગઈ તો હાથમાં કંઈ ન રહે
→ વધારે રાહ જોવાથી તક હાથમાંથી નીકળી જાય છે.
ખાલી ઘડું વધારે અવાજ કરે
વિરોધી: મોટા લોકો મૌન રહે
→ સાચા જ્ઞાની લોકો વધારે બોલતા નથી, કામથી પોતાની ઓળખ બનાવે છે.
એક પંથ બે કાજ
વિરોધી: બે નાવમાં પગ મુકવો
→ એક સાથે બે કામ કરવા જઈએ તો બંને બગડી શકે.
ઘરનું મરઘું દાળ બરાબર
વિરોધી: ઘરની વસ્તુ સૌથી કીમતી
→ પોતાની પાસે જે છે તેનું સાચું મૂલ્ય સમજવું જોઈએ.
આગ વગર ધુમાડો નહીં
વિરોધી: અફવા ઘણી વખત ખોટી હોય છે
→ દરેક વાત પાછળ સત્ય હોય જ એવું નથી.
ઉંચા ઝાડે ઊંચા પવન
વિરોધી: નાનું રહે તો સુરક્ષિત રહે
→ મોટા બનવાથી જોખમ વધે છે, નાનું રહેવું સરળ છે.
લોભે લંગર તૂટે
વિરોધી: લોભથી લાભ પણ થાય
→ ક્યારેક વધારે ઇચ્છા માણસને વધુ મેળવવા પ્રેરિત કરે છે.
નાચ ન જાણે આંગણું વાંકડું
વિરોધી: પોતાની ભૂલ સ્વીકારવી મહાનતા
→ પોતાની ખામી માનવી એ સમજદારી છે.
ઘોડા છૂટી ગયા પછી તબેલો બંધ
વિરોધી: સમયસર પગલું સફળતા લાવે
→ યોગ્ય સમયે નિર્ણય લેવાથી નુકસાન ટળી જાય છે.
આંધળાને લાકડીનો ટેકો
વિરોધી: પોતે જ પોતાનો સહારો
→ માણસે પોતાની સમસ્યાનો ઉકેલ જાતે લાવવો જોઈએ.
પાણી માથેથી પસાર થવું
વિરોધી: મુશ્કેલી સહન કરી શકાય તેવી
→ દરેક મુશ્કેલી એટલી ગંભીર નથી.
કૂતરું ભુંકે હાથી ચાલે
વિરોધી: ટીકા માનવી સુધાર લાવે
→ ટીકા સ્વીકારવાથી માણસમાં સુધારો થાય છે.
બૂંદ બૂંદથી સાગર બને
વિરોધી: એક ભૂલથી બધું બગડે
→ નાની ભૂલ પણ મોટું નુકસાન કરી શકે છે.
ઘરમાં દીવો નથી બહાર દીપાવલી
વિરોધી: પહેલાં ઘર પછી બહાર
→ પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરીને પછી દેખાડો કરવો.
મોંમાં રામ બગલમાં છરી
વિરોધી: બહાર જેવા અંદર એવા
→ જે માણસ સાચો હોય તે અંદર બહાર એકસરખો હોય.
એકલું ઝાડ વન ન બને
વિરોધી: એક માણસ પણ ઘણું કરી શકે
→ એક વ્યક્તિ પણ મોટો બદલાવ લાવી શકે છે.
આકાશના તારા તોડવા
વિરોધી: વાસ્તવિક સપના જોવું
→ શક્ય લક્ષ્ય રાખવાથી સફળતા મળે છે.
ઘી સીધું આંગળીથી ન મળે
વિરોધી: ક્યારેક નસીબે બધું મળે
→ મહેનત વગર પણ ક્યારેક સફળતા મળી શકે છે.
ઘરનો ભેદી લંકા ઢાળે
વિરોધી: ઘરનો માણસ સૌથી વિશ્વાસુ
→ પરિવારજનો સૌથી વધુ સહારો આપે છે.
પડતા પર પાટું
વિરોધી: પડતા ને ઊભા કરવો
→ મુશ્કેલીમાં મદદ કરવી એ સાચી માનવતા છે.
દૂધનો દાઝેલો છાશ ફૂંકી પીવે
વિરોધી: દરેક નવી તક સ્વીકારવી
→ જૂના અનુભવથી ડરીને આગળ ન વધવું નહીં.
નદી કિનારે બેસી નાવ જોવી
વિરોધી: જોખમ લીધા વિના જીત નહીં
→ પ્રયત્ન અને સાહસથી જ સફળતા મળે.
હાથીના દાંત બતાવવાના જુદા
વિરોધી: જે દેખાય તે જ સાચું
→ કેટલીક વખત દેખાવ જ હકીકત હોય છે.
આંધળું વહાણ અંધો ખેવૈયો
વિરોધી: સારો નેતા સફળતા લાવે
→ યોગ્ય નેતૃત્વથી સંસ્થા આગળ વધે છે.
ચોરના પગ ટૂંકા
વિરોધી: ખોટું લાંબા સમય સુધી ચાલે
→ કેટલીક ખોટી બાબતો વર્ષો સુધી છુપાયેલી રહે છે.
પાણીમાં રહી મગર સાથે વેર
વિરોધી: પરિસ્થિતિ મુજબ ઢળવું
→ સમજદારીથી પરિસ્થિતિને અનુરૂપ વર્તવું જોઈએ.
બાપના પૈસે શોખ
વિરોધી: પોતાની કમાણીનો ગર્વ
→ પોતાની મહેનતથી કમાવાનું સાચું સુખ મળે છે.
પેટમાં દારૂ મોઢે સંતવાણી
વિરોધી: અંદર બહાર એકસરખા
→ સાચો માણસ દંભ કરતો નથી.
જેમ રાજા તેમ પ્રજા
વિરોધી: પ્રજા રાજાને બદલે છે
→ સમાજ જ નેતાને ઘડે છે, નેતા પ્રજા પ્રમાણે બદલાય છે.
અ અક્ષર પર કહેવતો
- અંધા આગળ આઈનો શું કામ? – જેને સમજ નથી તેને સમજાવવું વ્યર્થ છે.
- અંધા ને અંધું ભેળા થાય – સમાન સ્વભાવના લોકો સાથે જ રહે છે.
- અંધા ને એક આંખ વાળો રાજા – ઓછામાં પણ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
- અતિ સર્વત્ર વર્જ્ય છે – કોઈપણ વસ્તુ વધુ થાય તો નુકસાન કરે છે.
- અતિ લાડે સંતાન બગડે – વધારે લાડથી બાળક બગડી જાય છે.
- અક્કલમંદને ઈશારો પૂરતો – સમજદારને ઓછી વાતમાં સમજ પડે છે.
- અક્કલના અંધા – સમજ હોવા છતાં સમજ ન પાડનાર.
- અડધું જ્ઞાન ખતરનાક – અપૂર્ણ જ્ઞાન નુકસાન કરે છે.
- અનુભવ મોટો ગુરુ છે – જીવનમાં સાચી શીખ અનુભવથી મળે છે.
- અવસર ચૂકી જાય તો પસ્તાવો – તક ગુમાવવાથી પછી દુઃખ થાય છે.
- એક પંથ બે કાજ – એક કામથી બે ફાયદા થાય.
- એકલું ઝાડ વન ન બને – એક વ્યક્તિ બધું કરી શકતી નથી.
ક થી શરૂ થતી કહેવતો
- કાગડો હંસની ચાલ ચાલે તો પોતાનું પણ ભૂલે – બીજાની નકલ કરતાં પોતાનો સ્વભાવ ગુમાવી દે.
- કાગડો દહીંથાળ લઈ ગયો – અયોગ્ય વ્યક્તિને સારો લાભ મળી જાય.
- કાંટામાંથી કાંટો કાઢવો – મુશ્કેલી દૂર કરવા ચતુરાઈ વાપરવી.
- કૂતરું ભુંકે હાથી ચાલે – ટીકા છતાં પોતાના માર્ગે આગળ વધવું.
- કૂવામાંથી બહાર આવી કૂવામાં પડવું – એક મુશ્કેલીમાંથી બીજીમાં ફસાવું.
- કાન પર જું ન રેંગે – કોઈ વાતનો અસર ન થવો.
- કાનમાં તેલ નાખીને બેસવું – જાણતા હોવા છતાં અવગણવું.
- કાન પકડી લેવું – પોતાની ભૂલ સ્વીકારી લેવી.
- કાન ખોલીને સાંભળવું – ધ્યાનપૂર્વક સાંભળવું.
- કાનમાં ફૂંક મારવી – કોઈને ગુપ્ત રીતે સમજાવવું.
- કાગળ પરનો વાઘ – દેખાવમાં જ મોટો, હકીકતમાં નબળો.
- કામ બોલે માણસ નહીં – માણસ કરતાં તેના કામનું મહત્વ વધારે.
- કામનો માણસ દરેકને ગમે – ઉપયોગી વ્યક્તિ સૌને ગમે છે.
- કામ વગરનું જીવન વ્યર્થ – કાર્ય વિના જીવનનો અર્થ નથી.
- કામ કરનારને જ ફળ મળે – મહેનત કરનારને જ સફળતા મળે.
- કાચું કામ ટકતું નથી – અધૂરું કામ લાંબું ચાલતું નથી.
- કડવી દવા ફાયદાકારક હોય છે – કઠિન વાત અંતે લાભદાયક બને છે.
- કમજોરની કોઈ સાંભળતું નથી – નબળા માણસની અવગણના થાય છે.
- કબૂલ કરવાથી ભાર હળવો થાય – સત્ય સ્વીકારવાથી મન શાંત થાય છે.
- કપરા સમયમાં સાચો મિત્ર ઓળખાય – મુશ્કેલીમાં સાચી મિત્રતા દેખાય છે.
- કમાઈ વગર ખર્ચ ન કરવો – આવક વગર ખર્ચ નુકસાન કરે છે.
- કાંઠે પહોંચીને નાવ ડૂબે – અંતે આવીને કામ બગડે.
- કોઈનો ભરોસો નહીં – દરેક પર અંધ વિશ્વાસ ન કરવો.
- કોઈ કામ નાનું નથી – દરેક કામનું મહત્વ હોય છે.
- કમળ કાદવમાં જ ખીલે છે – મુશ્કેલીમાં જ સફળતા મળે છે.
- કાળી મજૂરી સફેદ ફળ આપે – મહેનતનું પરિણામ સારો આવે છે.
- કૂતરાની પૂંછડી વાંકી જ રહે – સ્વભાવ ક્યારેય બદલાતો નથી.
- કમળ જેવી નિર્દોષતા રાખવી – શુદ્ધ અને નિર્દોષ રહેવું.
- કાંઈ ન કરતાં ભૂલ થાય – કામ ન કરવાથી પણ નુકસાન થાય છે.
- કરેલું કામ ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતું – દરેક પ્રયત્નનું ફળ મળે છે.
ખ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ખાલી વાસણ વધારે બોલે – જે માણસ પાસે જ્ઞાન ઓછું હોય તે વધારે બોલે.
- ખાટું મીઠું બધું જીવનમાં આવે – જીવનમાં સુખ અને દુઃખ બંને આવે છે.
- ખાડો ખોદનાર પોતે પડે – બીજાને નુકસાન કરનાર પોતે જ ફસાય છે.
- ખિસ્સો ખાલી તો દુનિયા ખાલી – પૈસા વગર માણસને માન મળતું નથી.
- ખોટું કામ છુપાતું નથી – ખરાબ કામ એક દિવસ બહાર આવી જ જાય છે.
- ખોટા સાથીથી સારો એકલો – ખરાબ સંગથી એકલો રહેવું સારું.
- ખબર વગર બોલવું નહીં – જાણ્યા વગર વાત કરવી યોગ્ય નથી.
- ખાય તે જ જાણે ભોજનનો સ્વાદ – અનુભવ કરનારને જ સાચી સમજ પડે છે.
- ખરાબ સમયમાં સાચો મિત્ર ઓળખાય – મુશ્કેલીમાં સાચો મિત્ર દેખાય છે.
- ખરાબ કામનું પરિણામ ખરાબ જ આવે – ખોટું કરવાથી ખોટું જ મળે છે.
- ખાલી હાથ આવ્યા ખાલી હાથ જવાના – માણસ કશું લઈને આવ્યો નથી અને કશું લઈ જતો નથી.
- ખાટું મીઠું સહન કરવું પડે – જીવનમાં બધું સહન કરવું પડે છે.
- ખુશી વહેંચવાથી વધે – આનંદ વહેંચવાથી વધુ થાય છે.
- ખોટી આશા રાખવી નહીં – ખોટી અપેક્ષા અંતે નિરાશા આપે છે.
- ખોટું બોલનાર પકડાઈ જ જાય – અસત્ય લાંબો સમય ટકતું નથી.
- ખુદનું કામ પોતે કરવું સારું – પોતાના કામ માટે બીજાઓ પર નિર્ભર ન રહેવું.
- ખાલી બેઠા રહેવું નુકસાનકારક – નિષ્ક્રિયતા નુકસાન આપે છે.
- ખાવાનું કામ સમય પર કરવું – નિયમિતતા જરૂરી છે.
- ખોટા રસ્તે જશો તો નુકસાન થશે – ખોટો માર્ગ અંતે નુકસાન આપે છે.
- ખોટી વાતે વિશ્વાસ ન કરવો – તપાસ કર્યા વગર માનવું નહીં.
- ખૂબ બોલવાથી માન ઓછું થાય – વધુ બોલવાથી પ્રતિષ્ઠા ઘટે છે.
- ખોટું સાબિત થાય તો શરમ આવે – અસત્ય બહાર આવે તો અપમાન થાય છે.
- ખોટી મિત્રતા નુકસાન કરે – ખરાબ મિત્રોથી દૂર રહેવું જોઈએ.
- ખાલી વાતો કામની નથી – કામ વગરની વાતોનો કોઈ ઉપયોગ નથી.
- ખબરદારી રાખવી જરૂરી છે – સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.
- ખૂબ લાલચ નુકસાન કરે – વધુ લાલચથી નુકસાન થાય છે.
- ખોટી રીતથી મળેલું ટકતું નથી – ખોટી કમાણી ટકતી નથી.
- ખોટું કામ કરીને શાંતિ નથી મળતી – ખોટું કરવાથી મન શાંત નથી રહેતું.
- ખાલી વચનથી કામ ન ચાલે – ફક્ત બોલવાથી નહીં, કામ કરવું પડે.
- ખરાબ આદત છોડવી મુશ્કેલ છે – એકવાર પડેલી આદત સહેલાઈથી નથી છોડાતી.
ગ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ગઈ તિથિ તો બ્રાહ્મણ પણ વાંચતો નથી – વીતી ગયેલી વાત પર વિચાર ન કરવો.
- ગત અવસર પાછો આવતો નથી – એકવાર ગુમાવેલી તક ફરી મળતી નથી.
- ગધેડા પર અંબાડી – નાની વસ્તુને વધારે શોભાવવી.
- ગધેડા સાથે ઘોડું બાંધે તો તે પણ આળોટવું શીખે – સંગતનો પ્રભાવ પડે છે.
- ગરીબનો કોઈ નથી – ગરીબ માણસને સહારો ઓછો મળે છે.
- ગાડી ચાલે તો ગાડિયાં આવે – કામ શરૂ થાય તો મદદ આપમેળે મળે છે.
- ગાળથી કામ ન ચાલે – ગુસ્સાથી કામ સફળ થતું નથી.
- ગાંઠનું કામ ગાંઠે પડે – જેવું કામ તેવો જ ખર્ચ થાય.
- ગામડાનું જ્ઞાન શહેરમાં કામ ન આવે – પરિસ્થિતિ પ્રમાણે જ્ઞાન બદલાય છે.
- ગાય જાય ને ઘાસ રહે – મુખ્ય વસ્તુ જાય તો બાકીનું વ્યર્થ રહે.
- ગરીબને વેઠ વધુ – નબળા માણસ પર મુશ્કેલી વધારે આવે છે.
- ગામમાં નામ તો કામથી થાય – સારા કામથી જ માન મળે છે.
- ગઈ વાતને ગાળી શું કામ? – વીતી ગયેલી વાત પર દુઃખ ન કરવું.
- ગાંઠ બાંધી રાખવી – વાતને યાદ રાખવી.
- ગરીબનું દુઃખ કોઈ સમજે નહીં – ગરીબની પરિસ્થિતિ સમજવી મુશ્કેલ છે.
- ગમે તેવો સમય બદલાય છે – સમય હંમેશા એકસરખો નથી રહેતો.
- ગામે ગામ વાણી અલગ – દરેક જગ્યાની રીત અલગ હોય છે.
- ગાંડું કરે ને ગામ ભરે – એકની ભૂલનો ભોગ બધાને ભોગવવો પડે.
- ગુરુ વગર જ્ઞાન નથી – માર્ગદર્શન વગર શીખવું મુશ્કેલ છે.
- ગણતરી વગર ખર્ચ ન કરવો – વિચાર્યા વગર ખર્ચ નુકસાન કરે છે.
- ગાંઠનું બાંધીને કામ કરવું – સમજદારીથી કામ કરવું.
- ગાળો આપવાથી માન નથી મળતું – ખરાબ ભાષાથી પ્રતિષ્ઠા ઘટે છે.
- ગરીબનું હૈયું મોટું હોય છે – ગરીબ માણસ પણ દિલદાર હોય છે.
- ગમે તેવો કામ હોય, મહેનત જરૂરી છે – દરેક કાર્ય માટે પ્રયત્ન જરૂરી છે.
- ગયા સમયને પાછો લાવી શકાય નહીં – ભૂતકાળ પાછો આવતો નથી.
- ગમે તેવો માણસ બદલી શકે છે – સમય સાથે સ્વભાવ બદલાઈ શકે છે.
- ગાડી ધીમે ચાલે તો સલામત રહે – ધીરજથી કામ કરવું સારું.
- ગરીબીમાં પણ ઈમાન રાખવું – પરિસ્થિતિ ખરાબ હોય તો પણ સચ્ચાઈ રાખવી.
- ગામનો ભેદ ગામમાં જ રહે – ઘર/સમાજની વાત બહાર ન જવી જોઈએ.
- ગમે ત્યાં જશો પણ મૂળ ભૂલશો નહીં – પોતાના મૂળને ક્યારેય ન ભૂલવું.
ઘ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ઘરનું મરઘું દાળ બરાબર – પોતાની વસ્તુનું મૂલ્ય ઓછું સમજાય છે.
- ઘરનો ભેદી લંકા ઢાળે – પોતાનો માણસ જ વધુ નુકસાન કરે છે.
- ઘી સીધું આંગળીથી ન મળે – મહેનત વગર કંઈ મળતું નથી.
- ઘરમાં વાઘ બહાર બિલાડી – ઘરે બહાદુર, બહાર નબળો.
- ઘર બેઠા ગંગા આવી – પ્રયત્ન વગર લાભ મળી જવો.
- ઘા પર મીઠું છાંટવું – દુઃખમાં વધુ દુઃખ ઉમેરવું.
- ઘાસ ન નાખવું – અવગણના કરવી.
- ઘણું બોલવાથી માન ઘટે – વધારે બોલવાથી પ્રતિષ્ઠા ઘટે છે.
- ઘણી માથાકૂટ પછી કામ બને – મહેનત બાદ સફળતા મળે છે.
- ઘાટ ઘડીને કામ કરવું – વિચારપૂર્વક કામ કરવું.
- ઘડું ભરે તો છલકે – વધારે ભરાવાથી બહાર આવી જાય છે.
- ઘેરું પાણી શાંત હોય છે – ગહન માણસ શાંત રહે છે.
- ઘી નાખો તો આગ વધે – ઉશ્કેરવાથી સમસ્યા વધે છે.
- ઘોડા આગળ ગાડી બાંધવી – કામ ઉલટું કરવું.
- ઘોડો ભાગે પછી તબેલો બંધ કરવો – નુકસાન પછી સાવચેત થવું.
- ઘર એક મંદિર સમાન છે – ઘરનું મહત્વ ખૂબ મોટું છે.
- ઘરમાં શાંતિ હોય તો સુખ મળે – શાંતિથી જીવન સારું બને છે.
- ઘણું ખાધું તો તકલીફ થાય – અતિ દરેક વસ્તુમાં ખરાબ છે.
- ઘાટો મિત્ર કપરા સમયમાં ઓળખાય – મુશ્કેલીમાં સાચી મિત્રતા દેખાય છે.
- ઘરમાં આગ લાગી હોય તો બહાર શણગાર શું કામ? – અંદરની સમસ્યા હોય ત્યારે બહારનું દેખાવ વ્યર્થ છે.
- ઘણી વાતો કામની નથી – બધું બોલવું જરૂરી નથી.
- ઘસાઈને જ ચમક આવે – મહેનતથી જ ગુણ વિકસે છે.
- ઘેરા સંબંધો જ મજબૂત હોય છે – ઊંડા સંબંધ લાંબા ટકે છે.
- ઘર ચલાવવા સમજ જરૂરી છે – સંચાલન માટે બુદ્ધિ જરૂરી છે.
- ઘાટા વિના નફો નથી – નુકસાન વગર લાભ નથી મળતો.
- ઘણી આશા નિરાશા આપે – વધુ અપેક્ષા દુઃખ આપે છે.
- ઘણું જોવાથી મન ભરાય – અતિથી રસ ઘટે છે.
- ઘરનો માન રાખવો જોઈએ – પરિવારની પ્રતિષ્ઠા જાળવવી જોઈએ.
- ઘણા રસોઇયા ભોજન બગાડે – વધુ લોકો કામમાં હોય તો કામ બગડે છે.
- ઘાટું બોલવાથી સંબંધ તૂટે – કડવી વાત સંબંધ બગાડે છે.
ચ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ચોરના પગ ટૂંકા – ખોટું કામ લાંબા સમય સુધી છુપાતું નથી.
- ચોર ચોર મોસેરા ભાઈ – સમાન સ્વભાવના લોકો એકબીજાને સમર્થન આપે છે.
- ચોરી ઉપરથી શેઠાઈ – ખોટું કરીને પણ ગર્વ કરવો.
- ચામડી જાય પણ દમડી ન જાય – અત્યંત કંજૂસ માણસ ખર્ચ ન કરે.
- ચાંદ પર દાગ હોય જ છે – દરેકમાં કોઈ ને કોઈ ખામી હોય છે.
- ચાટું ખાધું ને વાત ભૂલી – લાભ મળતા જ વચન ભૂલી જવું.
- ચક્કર ખાઈને કામ ન કરવું – વિચાર્યા વગર કામ ન કરવું.
- ચતુરને ચાર શબ્દ પૂરતા – સમજદારને ઓછામાં સમજ પડે છે.
- ચામચો બની રહેવું – સ્વાર્થ માટે ખુશામત કરવી.
- ચોક્કસ કામમાં ભૂલ ન કરવી – મહત્વના કામમાં કાળજી રાખવી.
- ચાંદ જોતા કૂતરું ભુંકે – મહાન વ્યક્તિની ટીકા થતી રહે છે.
- ચા કરતા કીટલી ગરમ – નાનું માણસ વધુ દેખાડો કરે.
- ચોરની દાઢીમાં તણખો – ગુનેગાર પોતે જ શંકા પેદા કરે છે.
- ચીંથરામાંથી રાજા ન બને – દેખાવથી મોટાપો આવતો નથી.
- ચુલ્લીભર પાણીમાં ડૂબી મરવું – શરમજનક કામ માટે કહેવાય છે.
- ચકલીને સોનાનું દાણા શું કામ? – અયોગ્ય વ્યક્તિને સારો લાભ વ્યર્થ છે.
- ચોખ્ખું કામ ચોખ્ખું ફળ આપે – સચ્ચાઈથી સારું પરિણામ મળે છે.
- ચકરવ્યૂહમાં ફસાઈ જવું – મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં અટવાઈ જવું.
- ચોરે ચોરે મસ્તી કરે – ખોટા લોકો સાથે મળીને ખોટું કામ કરે.
- ચીંટીના પગે પહાડ ચઢવો – ધીમે ધીમે મોટી સફળતા મેળવવી.
- ચાંદી જેવો ચમકવું – ખૂબ સુંદર અથવા તેજસ્વી દેખાવું.
- ચોખ્ખું બોલવું સારું – સત્ય બોલવું હંમેશા સારું.
- ચોર પકડાય તો શરમ આવે – ખોટું કામ બહાર આવે તો અપમાન થાય.
- ચીજ નાની પણ કામની હોય – નાની વસ્તુ પણ ઉપયોગી હોય છે.
- ચાકૂની ધાર પર ચાલવું – જોખમી પરિસ્થિતિમાં કામ કરવું.
- ચાંદની ચાર દિવસની – સુખ અથવા વૈભવ થોડા સમય માટે હોય છે.
- ચોટ વાગે પછી સમજ આવે – નુકસાન પછી જ સમજ પડે છે.
- ચોરને ચોરી સીખવવી નહીં – નિષ્ણાતને શીખવવું વ્યર્થ છે.
- ચોકીદાર સૂઈ ગયો તો ચોરી થાય – બેદરકારીથી નુકસાન થાય છે.
- ચહેરા પર નહીં, કામ પર વિશ્વાસ રાખવો – દેખાવ કરતાં કાર્ય મહત્વનું છે.
છ થી શરૂ થતી કહેવતો:
- છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવવું – ભારે મુશ્કેલીમાં બાળપણ યાદ આવી જવું.
- છતી આંખે અંધારું દેખાવું – અચાનક આઘાત લાગવો.
- છાપરે ચડીને પોકારવું – બધાને જાણ થાય એમ કહેવું.
- છાશ ફૂંકીને પીવી – અનુભવ પછી ખૂબ સાવચેતી રાખવી.
- છાતી પર પથ્થર મૂકવો – મન કઠોર કરીને નિર્ણય લેવો.
- છાતી ગજગજ ફૂલવી – ખૂબ ગર્વ અનુભવવો.
- છાતી ફાટવી – ભારે દુઃખ અનુભવવું.
- છાતી ઠોકવી – ગર્વથી પોતાની વાત કહેવી.
- છૂટો દોર મળવો – સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા મળી જવી.
- છૂ મંતર થઈ જવું – અચાનક ગાયબ થઈ જવું.
- છક્કા છૂટી જવા – ભારે ડરી જવું.
- છરી ફેરવી દેવી – પહેલેથી દુઃખી વ્યક્તિને વધુ દુઃખ આપવું.
- છીંકણી તોડવી – કડક સજા કરવી.
- છીંડું શોધવું – નાની નાની ખામીઓ શોધવી.
- છાપ ખાઈ જવી – અસર પડી જવી.
- છાપ છોડી જવી – સારી ઓળખ બનાવી જવી.
- છાલ ઉતારી લેવી – ખૂબ માર મારવો અથવા કડક સજા કરવી.
- છાપો મારવો – અચાનક તપાસ કરવા જવું.
- છૂટા હાથ ખર્ચવું – ખૂબ પૈસા ખર્ચવા.
- છૂટકારો મેળવી લેવો – મુશ્કેલીમાંથી બહાર નીકળી જવું.
- છળ કપટ કરવું – ખોટી ચાલાકી કરવી.
- છત માથે લેવી – ખૂબ હોબાળો મચાવવો.
- છુપો ઘા મારવો – ગુપ્ત રીતે નુકસાન પહોંચાડવું.
- છાપરું ફાડી આપવું – અપાર ધન અથવા સુખ મળવું.
- છીંદ્રાન્વેષણ કરવું – દરેક બાબતમાં ખામી શોધવી.
- છાતી પર ચઢી બેસવું – ખૂબ ત્રાસ આપવો.
- છીપી રાખવું – વાત ગુપ્ત રાખવી.
- છૂટા પડી જવું – અલગ થઈ જવું.
- છોગું રમાડવું – મજાક અથવા રમત કરવી.
- છાપામાં ચઢવું – સમાચારપત્રમાં પ્રસિદ્ધ થવું.
- છાતી પર સાપ લોટવો – બીજાની સફળતા જોઈને અંદરથી ખૂબ ઈર્ષા અનુભવવી.
- છાતી પર ઘા લાગવો – કોઈની વાત કે ઘટનાથી મનને ભારે દુઃખ થવું.
- છૂટા મોંએ બોલી દેવું – વિચાર્યા વગર જે મનમાં આવે તે કહી દેવું.
- છીંદ્ર શોધવામાં સમય કાઢવો – સારા કામમાં પણ નાની ખામીઓ શોધતા રહેવું.
- છાશ લેવા જવું અને દોણી સંતાડવી – કામ કરવું પણ જવાબદારીથી બચવાનો પ્રયત્ન કરવો.
- છત પર ચડીને જાહેરાત કરવી – કોઈ વાતને ખૂબ જ જાહેર રીતે બધાને કહેવી.
- છાતી પર ભાર પડી જવો – ચિંતા અથવા દુઃખને કારણે મન બેચેન થઈ જવું.
- છૂટો હાથ રાખવો – પૈસા ખર્ચવામાં જરા પણ કંજૂસી ન રાખવી.
- છીપી છૂપી કામ કરવું – કોઈને ખબર ન પડે તેવી રીતે કાર્ય કરવું.
- છોગું બનાવી દેવું – કોઈ વ્યક્તિની મજાક ઉડાવી તેને હાસ્યાસ્પદ બનાવવું.
- છાતી ઠારી દેવી – લાંબા સમય પછી મનને શાંતિ અને સંતોષ મળવો.
- છાપ ઊંડી પડી જવી – કોઈ ઘટના અથવા વ્યક્તિની અસર લાંબા સમય સુધી રહેવી.
- છૂટા દોરે મૂકી દેવું – કોઈને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી દેવી.
- છલકપટથી કામ લેવું – સીધા માર્ગને બદલે ખોટી ચાલાકીથી કાર્ય કરવું.
- છાતી કંપી ઊઠવી – અચાનક ભય કે ચિંતા થવાથી ગભરાઈ જવું.
- છાલ ઉતરી જાય એવી મહેનત કરવી – અત્યંત કઠિન પરિશ્રમ કરવો અને થાકી જવું.
- છીંક પણ ન આવવા દેવી – ખૂબ કડક નજર રાખવી અને તક ન આપવી.
- છૂપી આગ સમું બળવું – બહારથી શાંત રહી અંદરથી દુઃખી અથવા ગુસ્સે થવું.
- છાપરું માથે ઊંચકવું – નાની વાતમાં પણ ખૂબ હોબાળો મચાવી દેવો.
- છાતી પર હાથ મૂકી કહેવું – સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા અને સચ્ચાઈથી વાત કરવી.
જ થી શરૂ થતી કહેવતો
- જગ હસાવવું – પોતાના વર્તનથી લોકોની મજાકનું કારણ બનવું.
- જગ જીતવું – પોતાના ગુણો અને કાર્યથી સૌનું દિલ જીતી લેવું.
- જડ મૂળથી ઉખેડી નાખવું – કોઈ વસ્તુનો સંપૂર્ણ નાશ કરી દેવો.
- જખમ પર મીઠું ભભરાવવું – દુઃખી વ્યક્તિને વધુ દુઃખ પહોંચાડવું.
- જમણો હાથ બનવું – ખૂબ વિશ્વાસુ અને મુખ્ય મદદગાર બનવું.
- જમાનો ફેરવાઈ જવો – સમય અને પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ બદલાઈ જવી.
- જળમાં રહી મગર સાથે વેર કરવો – શક્તિશાળી વ્યક્તિ સાથે દુશ્મની કરવી.
- જળબંબાકાર થવું – ખૂબ મોટો હોબાળો અથવા ગડબડ મચી જવી.
- જમાઈ રાજા બનવું – વિશેષ આદર અને સુવિધા મળવી.
- જાગતા સૂઈ રહેવું – જાણતા હોવા છતાં અજાણ બનવું.
- જાત પર આવી જવું – મુશ્કેલી પોતાની ઉપર આવી પડવી.
- જાત ઘસાઈ જવી – સતત મહેનતથી થાકી જવું.
- જાન પર રમવું – જીવનું જોખમ લઈને કાર્ય કરવું.
- જાનમાં જાન આવવી – ભય દૂર થતાં રાહત અનુભવવી.
- જાળમાં ફસાઈ જવું – ચાલાકીથી મુશ્કેલીમાં સપડાઈ જવું.
- જિગર ઠંડું થવું – બદલો અથવા ઈચ્છા પૂર્ણ થતાં સંતોષ મળવો.
- જીભ આડી અવળી ચલાવવી – ખોટું અથવા અયોગ્ય બોલવું.
- જીભ કાબૂમાં ન રાખવી – વિચાર્યા વગર વધારે બોલી નાખવું.
- જીભ પર સરસ્વતી હોવી – ખૂબ સુંદર અને પ્રભાવશાળી રીતે બોલતા આવડવું.
- જીવ ઊડી જવો – અચાનક ભયથી ખૂબ ગભરાઈ જવું.
- જીવ કચવાઈ જવો – કોઈના દુઃખથી અંદરથી વ્યથિત થઈ જવું.
- જીવ તાળવે ચોંટવો – ભારે ભય અથવા ચિંતા અનુભવવી.
- જીવ બાળવો – ઈર્ષા કે ચિંતા કરીને અંદરથી બળવું.
- જીવ પર આવી જવું – મુશ્કેલી અત્યંત વધી જવી.
- જીવમાં જીવ આવવો – જોખમ દૂર થતાં શાંતિ અનુભવવી.
- જૂનું ખોદી કાઢવું – ભૂતકાળની વાતો ફરીથી યાદ અપાવવી.
- જૂતાં ઘસાઈ જવા – કામ માટે ઘણી દોડધામ કરવી.
- જેઠો બોલ બોલવો – અહંકારથી મોટી મોટી વાતો કરવી.
- જોગાનુજોગ ભેગા થવું – અચાનક મુલાકાત થઈ જવી.
- જોતા જોતા હાથમાંથી નીકળી જવું – તક અથવા વસ્તુ ઝડપથી ગુમાવી દેવી.
- જોખમ માથે લેવું – મુશ્કેલ અને ખતરનાક કાર્ય કરવાની હિંમત કરવી.
- જોર પર ચાલવું – પોતાની શક્તિ અથવા સત્તાનો ઉપયોગ કરીને કામ કરાવવું.
- જોર જુલમ કરવો – બળજબરીથી પોતાની વાત મનાવવી.
- જ્ઞાનનો દીવો પ્રગટાવવો – અજ્ઞાન દૂર કરીને સમજ આપવી.
- જમાવટ બેસી જવી – બધું યોગ્ય રીતે ગોઠવાઈ જવું.
- જગાડો મચાવી દેવું – શાંતિભંગ કરીને હોબાળો ઉભો કરવો.
- જંગ જીતી લેવો – મુશ્કેલ કાર્યમાં સફળતા મેળવી લેવી.
- જોરનું ઝાટકું ધીમેથી લાગવું – નુકસાન કે આઘાતની અસર પછી સમજાવું.
- જળ સમાન પૈસા વહાવવાં – ખૂબ વધારે ખર્ચ કરી નાખવો.
- જંગલમાં મોર નાચ્યો કોણે જોયો – પ્રતિભા હોવા છતાં ઓળખ ન મળવી.
- જિંદગીનો રંગ બદલાઈ જવો – અચાનક જીવનની પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ બદલાઈ જવી.
- જંગ ચેડી દેવી – ખુલ્લેઆમ વિરોધ અથવા લડાઈ શરૂ કરી દેવી.
- જમણવાર ઊડાડી દેવી – ખૂબ ધામધૂમથી ઉજવણી કરવી.
- જખમ ફરી તાજું થઈ જવું – જૂનું દુઃખ ફરી યાદ આવી જવું.
- જડબાતોડ જવાબ આપવો – સામેની વ્યક્તિને કડક અને યોગ્ય જવાબ આપવો.
- જમણું ડાબું ન જોવું – વિચાર્યા વગર ઝડપથી નિર્ણય લઈ લેવો.
- જગ્યા બતાવી દેવી – અહંકાર કરનારને તેની સાચી હદ સમજાવવી.
- જાત બચાવી ભાગી જવું – મુશ્કેલી જોઈ પોતાનો બચાવ કરીને નીકળી જવું.
- જાન હાથમાં લઈને ફરવું – સતત જોખમભરી પરિસ્થિતિમાં જીવવું.
- જાળ પાથરીને બેસવું – કોઈને ફસાવવા પહેલેથી યોજના બનાવી રાખવી.
- જીભને હાડકું ન હોવું – વિચાર્યા વગર ગમે તે બોલી નાખવાની ટેવ હોવી.
- જીવ કપાઈ જવો – અચાનક ભય કે ચિંતા થવાથી ગભરાઈ જવું.
- જીવના તાંતણા બંધાઈ જવા – કોઈ વ્યક્તિ સાથે ખૂબ લાગણી જોડાઈ જવી.
- જીવનનો વળાંક આવી જવો – જીવનમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવી જવું.
- જૂની રાખમાં ચિંગારી સળગવી – શાંત થયેલા ઝઘડાને ફરી શરૂ કરવો.
- જોરથી માથું ઊંચું કરવું – ગર્વ અને આત્મવિશ્વાસથી વર્તન કરવું.
- જોગી બની જવું – દુનિયાની ચિંતા છોડીને અલિપ્ત થઈ જવું.
- જ્ઞાનના દરિયા ખૂલી જવા – નવી નવી માહિતી અને સમજ પ્રાપ્ત થવી.
- જંગ જીતીને આવવું – ભારે મહેનત પછી સફળતા મેળવી પાછા ફરવું.
- જલદીના કામ શૈતાનના – ઉતાવળમાં કરેલું કામ ઘણીવાર બગડી જવું.
ઝ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ઝટકો લાગી જવો – અચાનક આઘાત કે દુઃખનો અનુભવ થવો.
- ઝાઝું બોલવું – જરૂર કરતાં વધારે વાતો કરવી.
- ઝેર ઓકવું – કડવી અને દુઃખ પહોંચાડે તેવી વાતો કરવી.
- ઝૂકી જવું – પરિસ્થિતિ સામે હાર માની લેવી.
- ઝંડો ગાડી દેવો – મોટી સફળતા મેળવી પોતાની ઓળખ સ્થાપિત કરવી.
- ઝાટકે ચઢી જવું – અચાનક ખૂબ ગુસ્સે થઈ જવું.
- ઝાંખું પડી જવું – પ્રતિષ્ઠા અથવા તેજ ઓછું થઈ જવું.
- ઝાડ પરથી નીચે ઉતારવો – ગર્વમાં રહેલા વ્યક્તિને વાસ્તવિકતા સમજાવવી.
- ઝાપટમાં આવી જવું – મુશ્કેલી કે જોખમમાં ફસાઈ જવું.
- ઝાડુ ફેરવી દેવું – સંપૂર્ણ રીતે સાફ કરી નાખવું.
- ઝાકળના પાણી જેવું હોવું – ખૂબ ટૂંકા સમય માટે ટકી રહેવું.
- ઝૂંપડીમાં દીવો થવો – ગરીબ ઘરમાં આશા કે ખુશી આવવી.
- ઝોલો ખાઈ જવો – સંતુલન ગુમાવી મુશ્કેલીમાં પડી જવું.
- ઝંખનામાં જીવવું – કોઈ વસ્તુ કે વ્યક્તિ માટે સતત તરસવું.
- ઝપાટામાં લઈ લેવું – ઝડપથી પોતાના કાબૂમાં કરી લેવું.
- ઝેરનો ઘૂંટડો પીવો – મનનું દુઃખ દબાવીને સહન કરવું.
- ઝાંઝવામાં પાણી શોધવું – અસંભવ અથવા વ્યર્થ પ્રયાસ કરવો.
- ઝૂકી ઝૂકીને સલામ કરવી – ખૂબ ખુશામત કરવી.
- ઝપાઝપી થઈ જવી – અચાનક ઝઘડો અથવા ધક્કામુક્કી થવી.
- ઝંઝાવાત ઊભું કરવું – મોટી હલચલ અથવા વિવાદ ઉભો કરવો.
ટ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ટસથી મસ ન થવું – કોઈપણ દબાણ છતાં જરા પણ ન હલવું.
- ટકોરા મારવા – વારંવાર યાદ અપાવી ધ્યાન ખેંચવું.
- ટાઢું પાણી રેડી દેવું – ઉત્સાહ અથવા ગુસ્સો શાંત કરી દેવો.
- ટાંટિયા ખેંચવા – મજાક કરવી અથવા કામમાં અવરોધ ઉભો કરવો.
- ટોપી પહેરાવવી – છેતરપિંડી કરીને મૂર્ખ બનાવવું.
- ટક્કર લેવી – હિંમતપૂર્વક સામે પડકાર સ્વીકારવો.
- ટાંટિયાં તોડવા – ખૂબ થાકી જવું.
- ટેબલ ફેરવી દેવું – પરિસ્થિતિને સંપૂર્ણ બદલાવી દેવી.
- ટુકડા ટુકડા કરી નાખવા – સંપૂર્ણ રીતે નાશ કરી દેવો.
- ટાઢા કલેજે સાંભળવું – શાંતિથી અને ધીરજથી વાત સાંભળવી.
- ટહુકો કરવો – આનંદથી ગાવું અથવા ખુશી વ્યક્ત કરવી.
- ટોળે વળવું – એકસાથે ભેગા થઈ જવું.
- ટકાનો ત્રણ થવો – ખૂબ ઓછું મૂલ્ય રહી જવું.
- ટકોરે બોલવું – સ્પષ્ટ અને સીધી વાત કરવી.
- ટહેલતા ફરવું – નિરાંતે અહીં ત્યાં ફરવું.
- ટપલી મારી જાગાડવો – ભૂલ સમજાવી સાવચેત કરવો.
- ટાંકા ભેગા ન થવા – કોઈ મેળ કે સંબંધ ન બેસવો.
- ટોળામાં ખોવાઈ જવું – પોતાની ઓળખ ગુમાવી દેવી.
- ટૂંકમાં પતાવી દેવું – વિગત વગર ઝડપથી પૂર્ણ કરવું.
- ટપકીને આવી પડવું – અચાનક હાજર થઈ જવું.
- ટપોરીની જેમ વર્તવું – બેદરકારીથી અને ઉદ્ધતાઈપૂર્વક વર્તન કરવું.
- ટાણે કામ આવી જવું – જરૂર સમયે ઉપયોગી સાબિત થવું.
- ટપકું પડી જવું – નાની ભૂલ કે ખામી દેખાઈ આવવી.
- ટાઢા પાણીએ ખસ જવું – શાંતિથી વાત ટાળી દેવી.
- ટોળું ભેગું કરી દેવું – ઘણા લોકોને એકત્ર કરી દેવા.
- ટકોરે ટકોરે સમજાવવું – વારંવાર સમજાવીને વાત મનાવવી.
- ટાઢું પડી જવું – ઉત્સાહ, ગુસ્સો અથવા જોશ ઓછો થઈ જવો.
- ટપાલ જેવી ફરવું – સતત એક જગ્યાથી બીજી જગ્યાએ ફરતા રહેવું.
- ટુકમાં જીવ કાઢી લેવો – ખૂબ પરેશાન કરીને થકવી નાખવું.
- ટોળે ચઢી જવું – એક સાથે હુમલો કે વિરોધ કરવા આગળ આવવું.
- ટાંકણી પર ટકેલું હોવું – ખૂબ નાજુક અને જોખમી સ્થિતિમાં હોવું.
- ટહુકા મારતા ફરવું – ખૂબ ખુશી અને આનંદ સાથે ફરવું.
- ટકાનો માણસ ન ગણવો – કોઈને ખૂબ તુચ્છ અથવા બિનમહત્વપૂર્ણ માનવો.
- ટપકતા પાણી જેવું ઘટવું – ધીમે ધીમે ઓછું થતું જવું.
- ટૂંકા રસ્તે જવું – મહેનત વગર સરળ ઉપાયથી કામ પૂર્ણ કરવાનો પ્રયત્ન કરવો.
ઠ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ઠંડા પાણીએ ખસ જવું – શાંતિથી વાત ટાળી દેવી.
- ઠેસ વાગવી – મન દુભાઈ જવું અથવા લાગણી દુખાવું.
- ઠેકાણે લાવી દેવું – ખોટું વર્તન કરનારને સુધારી દેવું.
- ઠપકો આપવો – ભૂલ બદલ કડક શબ્દોમાં સમજાવવું.
- ઠાલા વચનો આપવાં – માત્ર બોલવું પરંતુ કાર્ય ન કરવું.
- ઠાઠમાઠથી રહેવું – ખૂબ શાનશૌકતથી જીવન જીવવું.
- ઠાલવાઈ જવું – થાક કે દુઃખને કારણે નિરાશ થઈ જવું.
- ઠેકડી ઉડાડવી – મજાક કરીને અપમાન કરવું.
- ઠામ ઠેકાણે ન રહેવું – સતત અશાંત અથવા ચંચળ રહેવું.
- ઠાલું બેસી રહેવું – કોઈ કામ કર્યા વગર સમય પસાર કરવો.
- ઠરી ઠામ થવું – લાંબા સમય પછી સ્થિરતા મળવી.
- ઠોકર ખાવી – ભૂલથી અનુભવ મેળવવો.
- ઠોકી બેસાડવું – બળજબરીથી પોતાની વાત મનાવવી.
- ઠંડો શ્વાસ નાખવો – દુઃખ અથવા નિરાશા વ્યક્ત કરવી.
- ઠેકાણું ન રહેવું – બહુ ગભરાઈ જવું અથવા અસ્વસ્થ થઈ જવું.
- ઠાલવેલા ઘી જેવું થવું – વ્યર્થ બગડી જવું.
- ઠગાઈમાં આવી જવું – કોઈની ચાલાકીનો ભોગ બનવું.
- ઠામે ઠામ ચર્ચા થવી – દરેક જગ્યાએ વાત થવી.
- ઠંડુ પડી જવું – ઉત્સાહ અથવા ગુસ્સો ઓછો થઈ જવો.
- ઠેકાણે પહોંચાડી દેવું – યોગ્ય પરિણામ સુધી લઈ જવું.
- ઠપકો ખાવો – ભૂલ બદલ વડીલોથી ડાટ સાંભળવી.
- ઠેર ઠેર ફરી વળવું – ઘણી જગ્યાએ ભટકવું.
- ઠસ્સો મારવો – ગર્વ અને અહંકારથી વર્તવું.
- ઠાલા હાથ પાછા ફરવું – કંઈ મેળવ્યા વગર પાછા આવવું.
- ઠરીને વિચારવું – ઉતાવળ વગર શાંતિથી નિર્ણય લેવો.
- ઠોકી વગાડી જોવું – સંપૂર્ણ તપાસ કરીને ખાતરી કરવી.
- ઠંડક પહોંચી જવી – મનને શાંતિ અને રાહત મળવી.
- ઠાલવેલું પાણી પાછું ન વળે – ગયેલો સમય પાછો ન આવે.
- ઠેકાણે ન આવવું – વાત સમજમાં ન આવવી અથવા ગોઠવાઈ ન જવી.
- ઠોકર મારી કાઢી મૂકવું – અપમાન કરીને દૂર કરી દેવું.
- ઠરી ગયેલા લોહી જેવું થવું – ઉત્સાહ અને હિંમત ખોઈ બેસવું.
- ઠગના હાથમાં રમકડું બનવું – સરળતાથી છેતરાઈ જવું.
- ઠોક બંધ કરવી – કોઈની બોલતી બંધ કરી દેવી.
- ઠાલવેલા દૂધ પર રડવું – નુકસાન થઈ ગયા પછી પસ્તાવો કરવો.
- ઠેરનું ઠેર રહી જવું – કોઈ પ્રગતિ ન થવી.
ડ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ડંકો વગાડવો – પોતાની સફળતા અથવા વાતની ખૂબ જાહેરાત કરવી.
- ડંખ મારવો – કટાક્ષ કરીને દુઃખ પહોંચાડવું.
- ડાબો હાથનો ખેલ – ખૂબ સહેલું કામ હોવું.
- ડૂબતા ને તણખલાનો સહારો – મુશ્કેલીમાં નાની મદદ પણ મોટી લાગવી.
- ડોળા ફેરવવા – ગુસ્સાથી અથવા શંકાથી જોવું.
- ડગલે ને પગલે મુશ્કેલી આવવી – દરેક પગલે અડચણોનો સામનો કરવો.
- ડફોળ મારવો – ખોટી અને વધારાની વાતો કરવી.
- ડામાડોળ થઈ જવું – અસ્થિર અથવા નબળી સ્થિતિમાં આવી જવું.
- ડાકલું વગાડવું – કોઈ વાતનો ખૂબ પ્રચાર કરવો.
- ડૂબી મરવું – શરમજનક કાર્ય પછી ખૂબ શરમ અનુભવવી.
- ડંફાસ મારવો – પોતાની ખોટી શેખી મારવી.
- ડગલું ભરવું – નવા કાર્યની શરૂઆત કરવી.
- ડોર પોતાના હાથમાં રાખવી – પરિસ્થિતિ ઉપર પોતાનો કાબૂ રાખવો.
- ડોકું ખાવું – વારંવાર વાત કરીને કંટાળો આપવો.
- ડાળ ન ગળવી – યોજના સફળ ન થવી.
- ડગમગી જવું – આત્મવિશ્વાસ ગુમાવી દેવું.
- ડાઘ લાગી જવો – પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન થવું.
- ડરનો માર્યો થવું – ભયને કારણે કંઈ ન કરી શકવું.
- ડૂમો ભરાઈ જવો – ભારે દુઃખથી ગળું અટવાઈ જવું.
- ડૂબકી મારી જવી – અચાનક ગાયબ થઈ જવું.
- ડંખ દિલમાં રહી જવો – અપમાન અથવા દુઃખ લાંબા સમય સુધી યાદ રહેવું.
- ડગલે પગલે સાથ આપવો – દરેક પરિસ્થિતિમાં મદદ કરવી.
- ડાકોરનો ઠાકોર થવો – અચાનક ખૂબ પ્રસિદ્ધ થઈ જવું.
- ડહાપણ બતાવવું – પોતાની ચાલાકી અથવા સમજ દર્શાવવી.
- ડર કાઢી નાખવો – હિંમતથી ભય દૂર કરવો.
- ડુંગર સમી મુશ્કેલી આવવી – ખૂબ મોટી સમસ્યા ઉભી થવી.
- ડૂબતી નાવ બચાવવી – ખરાબ પરિસ્થિતિને સુધારી લેવો.
- ડોળા ત્રાટકવા – ગુસ્સાથી આંખો મોટી કરીને જોવું.
- ડગલાં પાછાં ખેંચવા – નિર્ણય બદલવો અથવા પાછળ હટી જવું.
- ડોર તૂટી જવી – સંબંધ અથવા આધાર સમાપ્ત થઈ જવો.
- ડાબે જમણે જોવું – ખૂબ સાવચેતી રાખવી.
- ડામ દેવું – કડક નિયંત્રણમાં લઈ લેવું.
- ડૂચો વળી જવો – નિરાશ થઈ ચૂપ થઈ જવું.
- ડગમગતું મન રાખવું – નિર્ણયમાં અસ્થિર રહેવું.
- ડોકું ઊંચું રાખવું – ગૌરવ અને આત્મસન્માન સાથે જીવવું.
ઢ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ઢોલ પીટવો – પોતાની વાતનો ખૂબ પ્રચાર કરવો.
- ઢાંકપીછોડો કરવો – સત્ય વાત છુપાવવાનો પ્રયત્ન કરવો.
- ઢગલો થઈ જવો – ખૂબ વધારે પ્રમાણમાં ભેગું થઈ જવું.
- ઢીલા પડી જવું – હિંમત અથવા ઉત્સાહ ગુમાવી દેવું.
- ઢોલના પોલ ખુલ્લા પડી જવા – છુપાયેલું સત્ય બહાર આવી જવું.
- ઢીંચણ તૂટવું – ભારે મુશ્કેલી કે નુકસાન સહન કરવું.
- ઢસઢસ રડવું – ખૂબ દુઃખથી સતત રડતા રહેવું.
- ઢાંકણ ખૂલી જવું – ગુપ્ત વાત જાહેર થઈ જવી.
- ઢગલાબંધ મળવું – ખૂબ મોટી સંખ્યામાં પ્રાપ્ત થવું.
- ઢોલ મોટો પણ અવાજ ખાલી – દેખાવ મોટો પરંતુ ગુણ ઓછા હોવા.
- ઢોર મહેનત કરવી – ખૂબ કઠિન અને સતત મહેનત કરવી.
- ઢીલા હાથ રાખવા – કામમાં બેદરકારી રાખવી.
- ઢોળે દિવસે લૂંટાવું – બધાની સામે નુકસાન ભોગવવું.
- ઢગલો કરી દેવો – એકઠું કરીને મોટી માત્રામાં ભેગું કરવું.
- ઢોલકીના તાલે નાચવું – બીજાના કહેવાથી ચાલવું.
- ઢીલી ગાંઠ રાખવી – ખર્ચમાં કંજૂસી ન કરવી.
- ઢાંકીને રાખવું – કોઈ વાતને ગુપ્ત રાખવી.
- ઢબ બદલવી – કાર્ય કરવાની રીત બદલી નાખવી.
- ઢસો ખાઈ જવો – અચાનક ભય કે દુઃખ અનુભવવું.
- ઢીલા દોરે બાંધવું – પૂરતું નિયંત્રણ ન રાખવું.
- ઢોલ સમું વગાડવું – વાતને વધારીને કહેવી.
- ઢાંકેલું વાસણ ઉઘાડવું – છુપાયેલી બાબત બહાર લાવવી.
- ઢાળ બની ઊભા રહેવું – મુશ્કેલીમાં રક્ષણ આપવું.
- ઢોરની જેમ કામ લેવુ – ખૂબ વધારે કામ કરાવવું.
- ઢીલા મોઢે બોલી દેવું – વિચાર્યા વગર વાત કહી નાખવી.
- ઢાળ ઉતરી જવી – સારો સમય પૂરો થઈ જવો.
- ઢગલો પૈસા વાપરી નાખવા – ખૂબ વધારે ખર્ચ કરી નાખવો.
- ઢબૂકીને બેસી જવું – નિરાશ થઈ શાંત બેસી જવું.
- ઢાંકણ મૂકીને બેસવું – કોઈ પ્રતિક્રિયા ન આપવી.
- ઢીલી નસનો હોવો – હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ ઓછો હોવો.
ત થી શરૂ થતી કહેવતો
- તકનો લાભ લેવો – યોગ્ય સમય મળતાં તરત તેનો ફાયદો ઉઠાવી લેવો.
- તડકો ખાઈને કામ કરવું – ભારે મુશ્કેલીમાં મહેનત કરવી.
- તણખલાનો સહારો લેવો – નાની મદદથી આશા રાખવી.
- તલવારની ધાર પર ચાલવું – ખૂબ જોખમી પરિસ્થિતિમાં કામ કરવું.
- તાળે ચાવી મારી દેવી – સંપૂર્ણ બંધ કરી દેવું.
- તાળી બે હાથથી વાગે – ઝઘડામાં બંને પક્ષ જવાબદાર હોવા.
- તાવ ચડી જવો – ખૂબ ગુસ્સે થઈ જવું.
- તડકો દેખાડી દેવો – પોતાની શક્તિ અથવા કડકાઈ બતાવવી.
- તાબે થઈ જવું – કોઈના નિયંત્રણમાં આવી જવું.
- તાંતણા તૂટી જવા – સંબંધ સંપૂર્ણ તૂટી જવો.
- તાકમાં રહેવું – તકની રાહ જોતા રહેવું.
- તાળું મારી દેવું – કાર્ય અથવા વ્યવહાર સંપૂર્ણ બંધ કરી દેવો.
- તૂટી પડવું – ઉત્સાહથી અથવા ગુસ્સાથી અચાનક લાગી પડવું.
- તીખી નજર રાખવી – ખૂબ ધ્યાનથી દેખરેખ રાખવી.
- તોળીને બોલવું – સમજી વિચારીને વાત કરવી.
- તણાઈ જવું – મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જવું.
- તીર નિશાને લાગવું – પ્રયત્ન સફળ થવો.
- તડાફડી મચી જવી – અચાનક ગભરાટ અને દોડધામ થઈ જવી.
- તાપ ચઢવો – ક્રોધ અથવા ઉત્સાહ વધી જવો.
- તણખામાં આગ લાગવી – નાની વાતથી મોટો ઝઘડો થવો.
- તલનું તાડ બનાવવું – નાની વાતને વધારીને મોટી બનાવવી.
- તરસ્યા ને પાણી મળવું – જરૂર સમયે મદદ મળી જવી.
- તંબુ તાણી દેવું – એક જગ્યાએ લાંબા સમય માટે બેસી જવું.
- તીક્ષ્ણ બુદ્ધિ ચલાવવી – ખૂબ સમજદારીથી કાર્ય કરવું.
- તોફાન ઊભું કરવું – મોટી હલચલ અથવા ઝઘડો ઉભો કરવો.
- તાબડતોબ કામ કરવું – ખૂબ ઝડપથી કાર્ય પૂર્ણ કરવું.
- તીર છૂટી જવું – બોલી અથવા કાર્ય પાછું ન ખેંચી શકાય તેવી સ્થિતિ થવી.
- તન મનથી લાગી જવું – સંપૂર્ણ સમર્પણથી કાર્ય કરવું.
- તાણમાં આવી જવું – ચિંતા અને દબાણ અનુભવવું.
- તક હાથમાંથી નીકળી જવી – યોગ્ય અવસર ગુમાવી દેવું.
- તાવમાં તાપ વધવો – પહેલેથી ખરાબ સ્થિતિ વધુ ખરાબ થવી.
- તૂટી ગયેલા તાર જોડવા – તૂટેલા સંબંધ સુધારવાનો પ્રયત્ન કરવો.
- તીર મારી દેવું – અચાનક અસરકારક વાત કહી દેવી.
- તલપાપડ થવું – કોઈ વસ્તુ માટે ખૂબ આતુર થવું.
- તિજોરી ભરાઈ જવી – ઘણું ધન એકત્ર થઈ જવું.
- તનતોડ મહેનત કરવી – સંપૂર્ણ શક્તિથી ભારે પરિશ્રમ કરવો.
- તાંતણે લટકતું હોવું – ખૂબ જોખમી અથવા અસ્થિર સ્થિતિમાં હોવું.
- તાળમાં તાળ મિલાવવી – સહમત થઈને સાથે કાર્ય કરવું.
- તૂટેલા દિલે જીવવું – અંદરથી દુઃખી હોવા છતાં જીવન જીવવું.
- તપસ્યા કરવી – કોઈ લક્ષ્ય માટે ભારે મહેનત અને ત્યાગ કરવો.
થ થી શરૂ થતી કહેવતો
- થૂંકી નાખવું – કોઈ વ્યક્તિ અથવા વાતનો તિરસ્કાર કરવો.
- થાળીનો વાંકો – પોતાના જ લોકોમાંથી દગો આપનાર વ્યક્તિ.
- થરથર કંપી ઊઠવું – ભારે ડર અથવા ઠંડીથી કાંપવું.
- થાકી ને ચૂર થઈ જવું – ખૂબ મહેનત પછી સંપૂર્ણ થાકી જવું.
- થાંભલા જેવું ઊભું રહેવું – એકદમ સ્થિર રહી જવું.
- થોડીમાં ઘણું સમજવું – ઓછી વાતમાં આખો અર્થ સમજી જવો.
- થાપ ખાઈ જવી – કોઈની ખોટી વાતમાં આવી જવું.
- થાળીમાં પીરસીને આપવું – ખૂબ સરળ રીતે બધું તૈયાર આપી દેવું.
- થોડી આગમાં ઘણો ધુમાડો કરવો – નાની વાતને ખૂબ વધારી બતાવવી.
- થાકનું નામ ન લેવું – સતત મહેનત કરતા રહેવું.
- થેલામાંથી બિલાડી બહાર આવવી – ગુપ્ત વાત અચાનક બહાર આવી જવી.
- થાંભલો પકડીને ઊભા રહેવું – સહારાની રાહ જોવી.
- થાળે પડવું – શાંત થઈ જવું અથવા સમાધાન થઈ જવું.
- થાપ મારી દેવી – ખોટી શેખી મારવી અથવા ખોટું બોલવું.
- થોડી વારનો મહેમાન હોવો – જીવન અથવા સ્થિતિ લાંબી ન રહેવાની હોવી.
- થરથરી છૂટી જવી – અચાનક ભયથી ધ્રુજી ઊઠવું.
- થાંભલા ખસેડી દેવા – મજબૂત વ્યવસ્થાને હચમચાવી દેવી.
- થાકી હારી જવું – પ્રયત્નો પછી નિરાશ થઈ જવું.
- થાળીમાં ખાઈને થાળીમાં કાણું કરવું – ઉપકાર કરનારને જ નુકસાન પહોંચાડવું.
- થોડી બુદ્ધિ વાપરવી – સમજદારીથી વિચાર કરીને કાર્ય કરવું.
- થાક્યા વગર દોડતા રહેવું – સતત કાર્યશીલ રહેવું.
- થેલો ભરીને લાવવું – ઘણી વસ્તુઓ અથવા લાભ લઈને આવવું.
- થંભી જવું – કાર્ય અથવા પ્રગતિ અટકી જવી.
- થોડી વાતમાં ગરમ થઈ જવું – જલદી ગુસ્સે થઈ જવું.
- થડથી ઉખડી જવું – મૂળથી નાશ પામવું અથવા તૂટી પડવું.
- થોડી રાહ જોવી – ઉતાવળ ન કરીને સમય આપવો.
- થાળીમાં ચાંદ દેખાડવો – અશક્ય અથવા અતિ સુંદર વસ્તુ બતાવવી.
- થાક ખાઈને બેસી જવું – મહેનત પછી આરામ માટે બેસી જવું.
- થોડી વાતમાં મન દુભાઈ જવું – નાની બાબતમાં ભાવુક થઈ જવું.
- થેલી ઢીલી કરવી – પૈસા ખર્ચવા તૈયાર થવું.
દ થી શરૂ થતી કહેવતો
- દમ તોડવો – જીવનનો અંત આવી જવો અથવા મૃત્યુ પામવું.
- દાળ ન ગળવી – યુક્તિ અથવા યોજના સફળ ન થવી.
- દિવાસળી ચાંપવી – ઝઘડો અથવા વિવાદ ઉભો કરવો.
- દીવાલને પણ કાન હોય છે – ગુપ્ત વાતો બહાર જઈ શકે તેવી ભીતિ હોવી.
- દૂધનું દૂધ, પાણીનું પાણી કરવું – સાચું અને ખોટું સ્પષ્ટ રીતે અલગ કરવું.
- દૂધે ધોયેલા ન હોવું – સંપૂર્ણ નિર્દોષ ન હોવું.
- દોરી તૂટવી – સંબંધ અથવા આધાર સમાપ્ત થઈ જવો.
- દાંત ખાટા કરી દેવા – સામેની વ્યક્તિને સારી રીતે હરાવી દેવી.
- દાંત કચકચાવવાં – ભારે ગુસ્સો અંદરથી વ્યક્ત કરવો.
- દાંતમાં તણખલું લેવુ – ખૂબ નમ્રતા અથવા દયા બતાવવી.
- દમ પર ચાલવું – પોતાની શક્તિ અને હિંમતના આધારે કાર્ય કરવું.
- દગો આપી જવો – વિશ્વાસ તોડી નુકસાન પહોંચાડવું.
- દરિયા દિલનો હોવો – ખૂબ ઉદાર અને દયાળુ સ્વભાવ ધરાવવો.
- દાઝ્યા પર મીઠું ભભરાવવું – પહેલેથી દુઃખી વ્યક્તિને વધુ દુઃખ આપવું.
- દિવસમાં તારા દેખાડવા – ભારે મુશ્કેલીમાં મૂકી દેવું.
- દિમાગ ચક્કર ખાઈ જવું – અચાનક ગભરાટ અથવા મૂંઝવણ થવી.
- દિલ પર લેવું – વાતને ખૂબ ગંભીરતાથી મનમાં રાખવી.
- દિલ જીતી લેવું – સારા વર્તનથી સૌનો પ્રેમ મેળવી લેવો.
- દિલ તૂટી જવું – ભારે દુઃખ અને નિરાશા અનુભવવી.
- દિલમાં ઘર કરી જવું – કોઈ વ્યક્તિ ખૂબ ગમી જવી.
- દીવો લઈને શોધવો – ખૂબ મુશ્કેલીથી કોઈ વસ્તુ શોધવી.
- દીવા નીચે અંધારું – નજીકની બાબત તરફ ધ્યાન ન જવું.
- દોડધામ કરવી – કાર્ય માટે ખૂબ ભાગદોડ કરવી.
- દોર હાથમાં રાખવો – પરિસ્થિતિ ઉપર પોતાનો કાબૂ રાખવો.
- દંભ કરવો – ખોટો દેખાવ અથવા ખોટી શાન બતાવવી.
- દાણા દાણા માટે તરસવું – અત્યંત ગરીબી અથવા અભાવમાં જીવવું.
- દિમાગ ગુમાવી બેસવું – ગુસ્સા અથવા ગભરાટમાં સમજ ગુમાવવી.
- દરવાજા બંધ થઈ જવા – બધા રસ્તા અથવા તક સમાપ્ત થઈ જવી.
- દોરી લાંબી છોડવી – વધારે સ્વતંત્રતા આપી દેવી.
- દમ કાઢી નાખવો – ખૂબ થકવી નાખવું અથવા પરેશાન કરવું.
- દાઝેલું દિલ રાખવું – જૂના દુઃખને મનમાં રાખીને જીવવું.
- દાનત બગડી જવી – લાલચને કારણે વિચારશક્તિ ખરાબ થઈ જવી.
- દગામાં રાખવું – સત્ય છુપાવીને છેતરવું.
- દિલનો કાળો હોવો – અંદરથી ખરાબ અને ખોટી ભાવના ધરાવવી.
- દહેશતમાં જીવવું – સતત ભય અને ચિંતામાં જીવન જીવવું.
- દૂધમાં સાકર ભળવી – સારી બાબતમાં વધુ સારી વસ્તુ ઉમેરાવવી.
- દિશા ભૂલી જવી – સાચો માર્ગ અથવા ઉદ્દેશ ગુમાવી બેસવો.
ધ થી શરૂ થતી કહેવતો
- ધક્કા ખાવા – વારંવાર મુશ્કેલીઓ અને અપમાનનો સામનો કરવો.
- ધૂળ ચાટવી – હાર ખાઈને શરમજનક સ્થિતિમાં આવી જવું.
- ધોળા દિવસે તારા દેખાવા – ભારે દુઃખ અથવા મુશ્કેલી અનુભવવી.
- ધમપછાડા કરવાં – ખૂબ પ્રયત્નો અને દોડધામ કરવી.
- ધીરજ ખૂટી જવી – વધુ રાહ જોવાથી કંટાળી જવું.
- ધાક બેસી જવી – પ્રભાવ અને ભય ઊભો થઈ જવો.
- ધૂણી ધખાવવી – એક જગ્યાએ બેસીને સતત કાર્ય કરતા રહેવું.
- ધજા ફરકાવવી – સફળતા અને ગૌરવ પ્રાપ્ત કરવું.
- ધીરજ રાખવી – ઉતાવળ કર્યા વગર શાંતિથી રાહ જોવી.
- ધસમસીને આવી પડવું – ખૂબ ઝડપથી અને જોરથી આગળ આવવું.
- ધનના ઢગલા કરવાં – ખૂબ સંપત્તિ એકત્રિત કરવી.
- ધૂળમાં મેળવી દેવું – સંપૂર્ણ નાશ અથવા બગાડ કરી દેવો.
- ધમકી આપવી – ડર બતાવીને પોતાની વાત મનાવવી.
- ધાગો તૂટી જવો – સંબંધ અથવા આશા સમાપ્ત થઈ જવી.
- ધૂમ મચાવી દેવી – ખૂબ ચર્ચા અથવા હોબાળો ઊભો કરવો.
- ધીરજનું ફળ મીઠું – શાંતિથી રાહ જોનારને સારો પરિણામ મળવો.
- ધંધો પાણીમાં જવો – વ્યવસાયમાં નુકસાન થવું.
- ધક્કો મારી કાઢી મૂકવું – અપમાન સાથે દૂર કરી દેવો.
- ધગધગતું હૃદય રાખવું – અંદરથી ભારે દુઃખ અથવા ગુસ્સો રાખવો.
- ધન્ય ધન્ય થઈ જવું – ખૂબ પ્રસન્નતા અને ગૌરવ અનુભવવું.
- ધમધમતું રહેવું – સતત કાર્યશીલ અને વ્યસ્ત રહેવું.
- ધીરજનો બાંધ તૂટી જવો – વધુ સહન કર્યા પછી ગુસ્સો આવી જવો.
- ધક્કે ચઢાવવું – બળજબરીથી કાર્ય કરાવવું.
- ધૂળ ઉડાડવી – ખૂબ ઝડપથી દોડવું અથવા ભાગવું.
- ધોળું બહાર આવી જવું – છુપાયેલું સત્ય જાહેર થઈ જવું.
- ધમાલ મચાવી દેવી – ખૂબ ગડબડ અને હોબાળો કરવો.
- ધીરે ધીરે રંગ ચઢવો – અસર ધીમે ધીમે દેખાવા લાગવી.
- ધન હાથનું મેલ – પૈસાને વધુ મહત્વ ન આપવું.
- ધીરજ ગુમાવી બેસવું – કંટાળાથી શાંતિ ગુમાવી દેવી.
- ધૂળમાં રગદોળી નાખવું – ખૂબ અપમાનિત કરી દેવો.
- ધબકાર વધી જવો – ભય અથવા ઉત્સાહથી ગભરાટ થવો.
- ધક્કો વાગવો – અચાનક આઘાત લાગવો.
- ધસમસતું પાણી થવું – ખૂબ ઝડપથી અને રોકાયા વગર વહેવું.
- ધનને ધૂળ સમાન ગણવું – સંપત્તિને ખાસ મહત્વ ન આપવું.
- ધીરજથી કામ લેવું – સમજદારી અને શાંતિથી કાર્ય કરવું.
ન થી શરૂ થતી કહેવતો
- નાક કાપવું – અપમાન અથવા બદનામી થવી.
- નાકમાં દમ કરવો – ખૂબ પરેશાન કરીને કંટાળી નાખવું.
- નાક ઊંચું રાખવું – માન અને આબરૂ જાળવી રાખવી.
- નાક રગડવી – ઘણી વિનંતી કરીને માફી માંગવી.
- નામ ડૂબાડવું – પોતાના અથવા પરિવારની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવું.
- નામના નિશાન મટાડવા – સંપૂર્ણ નાશ કરી દેવું.
- નાવ ડૂબવી – કાર્ય અથવા યોજના નિષ્ફળ થવી.
- નાચવું ને આંગણું વાંકું – પોતાની ભૂલ બીજાં પર નાખવી.
- નજરમાં ચઢી જવું – કોઈને ખૂબ ગમી જવું અથવા પસંદ પડી જવું.
- નજરમાંથી ઊતરી જવું – માન અને વિશ્વાસ ગુમાવી દેવું.
- નજર રાખવી – સતત ધ્યાન અને દેખરેખ રાખવી.
- નખરા બતાવવાં – વધારે અડંબર અથવા નાટક કરવું.
- નખથી શિખ સુધી – સંપૂર્ણ રીતે અથવા આખું.
- નસ નસમાં દોડી જવું – કોઈ ભાવના ખૂબ અસરકારક રીતે ફેલાઈ જવી.
- નબળા દિલનો હોવો – જલદી ડરી જતો અથવા ગભરાઈ જતો હોવો.
- નડી જવું – નુકસાનકારક સાબિત થવું.
- નસીબ ખૂલી જવું – અચાનક સારો સમય શરૂ થવો.
- નશો ચઢી જવો – ગર્વ, ગુસ્સો અથવા આનંદમાં વધુ આવી જવું.
- નાકે ચઢાવવું – વધારે લાડ પ્રેમ કરીને બગાડી દેવું.
- નાટક કરવું – ખોટો દેખાવ કરીને લોકોને ભ્રમિત કરવું.
- નખ ઊખેડી નાખવા – ખૂબ કડક સજા કરવી.
- નજર બચાવીને કામ કરવું – કોઈને ખબર ન પડે તેવી રીતે કાર્ય કરવું.
- નજર ફેરવી લેવી – અવગણના કરવી અથવા ધ્યાન ન આપવું.
- નદીમાં વહેતી લાકડી થવું – પરિસ્થિતિ પ્રમાણે વહેતા રહેવું.
- નાકનો વાળો બનવું – ખૂબ પ્રિય અને માનનો વ્યક્તિ બનવો.
- નસ ચઢી જવી – અચાનક ભારે ગુસ્સો આવી જવો.
- નાકની સીધી ચાલવું – પ્રામાણિક અને નિયમિત જીવન જીવવું.
- નજરે ચઢી જવું – ખૂબ અસરકારક દેખાવું.
- નફો ખાઈ જવો – લાભ પોતાના માટે રાખી લેવો.
- નડી પડે તેવું બોલવું – એવી વાત કરવી જેનાથી મુશ્કેલી ઊભી થાય.
- નખમાં પણ રોગ ન હોવો – સંપૂર્ણ સ્વસ્થ અને તંદુરસ્ત હોવું.
- નજરે નજર મળવી – સામસામે હિંમતથી વાત કરવી.
- નબળાઈ બતાવી દેવી – પોતાની કમજોરી જાહેર કરી દેવી.
- નરમ દિલ રાખવું – દયાળુ અને લાગણીશીલ સ્વભાવ ધરાવવો.
- નસીબ અજમાવવું – જોખમ લઈને ભાગ્ય તપાસવું.
- નાથ ન હોવો – કોઈ નિયંત્રણ અથવા જવાબદારી ન હોવી.
- નસ તૂટી જવી – ભારે થાક અથવા તણાવ અનુભવવો.
- નજરે ધૂળ નાખવી – છેતરપિંડી કરીને ભ્રમિત કરવું.
- નાની મોઢે મોટી વાત કરવી – પોતાની હદથી વધારે બોલવું.
- નૂર ઊડી જવું – ચહેરાની ખુશી અને તેજ ઓછું થઈ જવું.
Conclusion
આ લેખમાં અમે Gujarati Kahevat વિષયને સરળ, સ્પષ્ટ અને માહિતીપ્રદ રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. ગુજરાતી કહેવતોમાં જીવનના અનુભવો, લોકજ્ઞાન અને વ્યવહારિક સમજ છુપાયેલી હોય છે, જે આપણને યોગ્ય નિર્ણય લેવા અને જીવનમાં સમજદારીપૂર્વક આગળ વધવા માટે માર્ગદર્શન આપે છે. આવી કહેવતો ભાષાને સમૃદ્ધ બનાવે છે અને સંસ્કૃતિ સાથે આપણું જોડાણ મજબૂત કરે છે. આશા છે કે આ Kahevat In Gujarati વાચકો માટે ઉપયોગી, માર્ગદર્શક અને રસપ્રદ સાબિત થશે.
આવી વધુ શૈક્ષણિક અને મૂલ્યસભર સામગ્રી માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો. ખુબ ખુબ આભાર. Thank You!
Disclaimer
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય જાણકારી માટે રજૂ કરવામાં આવી છે. Gujarati Kahevat લોકપ્રચલિત કહેવતો અને સામાન્ય અનુભવ પર આધારિત છે. તેમાં કોઈ વ્યક્તિ, સમાજ અથવા સંસ્કૃતિની ભાવનાને ઠેસ પહોંચાડવાનો ઉદ્દેશ નથી. કોઈ માહિતીમાં ભૂલ અથવા ટાઇપિંગ ભૂલ જણાય તો કૃપા કરીને અમને જાણ કરશો.
આ પણ જરૂર વાંચો: